Konya Barosu'na kayıtlı Av. Emre Aydoğan; aile, ceza, iş, miras ve gayrimenkul, icra ve iflas, idare, tüketici, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
AdresŞemsitebrizi Mh. Şerafettin Cd. Zengin Han No:52 Kat:2 Daire:208 Karatay/KONYA
Kısaca: Yabancı ülkede verilmiş bir kararın, icra edilmeksizin Türkiye'de geçerli sayılmasıdır. En sık yurt dışında alınan boşanma kararlarında gerekir: karar tanınmadıkça kişi Türkiye'deki nüfus kaydında evli görünmeye devam eder. Tanımada, tenfizden farklı olarak karşılıklılık şartı aranmaz.
Nerede görürsünüz? Nüfus müdürlüğünde "yabancı boşanma kararının tescili" işlemlerinde; mahkemenin tanıma kararında "… mahkemesinin … tarihli kararının tanınmasına" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Yurt dışında boşandıysanız, eşlerin birlikte başvurusuyla kararın nüfus müdürlüğü veya konsolosluk aracılığıyla idari yoldan kaydedilmesi mümkündür; bu yol uygun değilse Türkiye'de tanıma davası açılır. Kararın kesinleştiğini gösteren belgeyi, apostil şerhini ve yeminli tercümesini hazırlayın.
Kısaca: Suç işlediği şüphesi bulunan kişinin kolluk tarafından (suçüstü gibi hâllerde herkes tarafından) özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanmasıdır. Yakalanan kişiye hakları derhâl bildirilir, savcıya haber verilir; savcı kişinin serbest bırakılmasına veya gözaltına alınmasına karar verir. Hâkim veya savcının önceden verdiği karara "yakalama kararı" denir.
Nerede görürsünüz? Kolluğun düzenlediği "yakalama ve gözaltına alma tutanağı"nda; "şüpheli ve sanık hakları formu"nda.
Ne yapmalısınız? Yakalandığınızda hangi suçtan yakalandığınızı sorun, avukat ve yakınlarınıza haber verilmesini isteyin; direnmek ayrı bir suç oluşturabilir. Hakkınızda yakalama kararı olduğunu öğrenirseniz avukatınızla birlikte savcılığa veya mahkemeye kendiliğinden başvurmanız çoğu zaman lehinizedir.
Kısaca: Çağrıya rağmen gelmeyen veya kaçan şüpheli ya da sanığın yakalanarak hâkim veya savcı önüne getirilmesi için verilen karardır.
Nerede görürsünüz? UYAP'ta ve kolluğun yaptığı GBT sorgusunda "yakalama kararı" kaydıyla.
Ne yapmalısınız? Hakkınızda yakalama kararı olduğunu öğrenirseniz bir avukatla birlikte ilgili mahkemeye veya savcılığa başvurmanız, işlemin daha düzenli yürümesini sağlar.
Kısaca: Halk arasında "iskân" denen, yapının ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlandığını ve kullanılabileceğini gösteren belgedir. Belediye veya ilgili idare tarafından verilir. Kat mülkiyetine geçiş ve bazı abonelik işlemleri için gereklidir.
Nerede görürsünüz? Tapu kaydında, kat mülkiyetine geçiş işlemlerinde; satış sözleşmelerinde "iskânı alınmış" ifadesiyle; belediye imar dosyasında.
Ne yapmalısınız? Ev alırken yapının iskânı olup olmadığını ve tapuda kat irtifakı mı kat mülkiyeti mi bulunduğunu kontrol edin. Müteahhit iskân almıyorsa sözleşmenizdeki yükümlülüğe dayanarak yasal yollara başvurabilirsiniz. Belge başvurusu için yapının ruhsata uygun olması ve gerekli kurum yazılarının bulunması gerekir.
Kısaca: Belediye veya valilik görevlilerinin, ruhsatsız ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapılan bir inşaatı tespit ederek mühürlediği ve inşaatı durdurduğu tutanaktır. Tutanağın yapıya asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Genellikle imar para cezası ve yıkım sürecinin ilk adımıdır.
Nerede görürsünüz? İnşaatın üzerine asılmış tutanakta; belediyeden gelen yazıda "yapı tatil tutanağı ile inşaat faaliyeti durdurulmuştur" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Mühürlenen inşaatta çalışmaya devam etmeyin. Tutanak tarihinden itibaren bir ay içinde ruhsat alarak veya aykırılığı gidererek yapıyı ruhsata uygun hâle getirmeniz gerekir; aksi hâlde encümen yıkım kararı verebilir. Aynı fiil nedeniyle ayrıca ceza soruşturması da başlatılabilir.
Kısaca: Ödenmemiş bir borcun, alacaklıyla anlaşma veya kanunla tanınan imkân sayesinde yeni bir ödeme planına bağlanmasıdır. Vergi ve SGK prim borçları için zaman zaman çıkarılan yapılandırma kanunları faiz ve gecikme zammında indirim ile taksit imkânı sağlar; bankalar da kredi ve kart borçları için yapılandırma sunabilir.
Nerede görürsünüz? Vergi dairesi, SGK veya belediye borçlarının e-Devlet başvuru ekranlarında; bankanın yapılandırma teklifinde ve yeni ödeme planında.
Ne yapmalısınız? Kamu borçlarında yapılandırma kanununun başvuru ve ilk taksit sürelerini kaçırmayın; taksitler zamanında ödenmezse yapılandırma bozulabilir. Kapsam dışındaki kamu borçları için tecil ve taksitlendirme istenebilir. Banka yapılandırmasında yeni faiz oranını ve toplam geri ödeme tutarını karşılaştırın.
Kısaca: Yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan altsoy (çocuk, torun), üstsoy (anne, baba, büyükanne, büyükbaba) ve kardeşler için kanunun öngördüğü nafakadır. Kardeşlerden nafaka istenebilmesi için onların refah içinde olması gerekir.
Nerede görürsünüz? Aile mahkemesi kararında "davacı yararına aylık … TL yardım nafakasının davalıdan alınarak verilmesine" şeklinde; çoğunlukla yaşlı anne-babanın çocuklarına veya ergin öğrencinin ana-babasına karşı açtığı davalarda.
Ne yapmalısınız? Kendi gelirinizin ihtiyaçlarınızı karşılamadığını ve davalının ödeme gücünü gösteren belgeleri toplayın. Nafaka, isteyenin geçimi için gerekli olan ve yükümlünün mali gücüne uygun miktarda belirlenir. Koşullar değişirse artırım veya kaldırma istenebilir.
Kısaca: Her mahkemenin işlere bakabildiği bir coğrafi bölgesi vardır; buna o mahkemenin yargı çevresi denir. Bir ilçedeki asliye mahkemesinin yargı çevresi kural olarak o ilçenin sınırlarıdır; bazı mahkemeler ise birden fazla ilçeye bakabilir. Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresi birden çok ili kapsar. Yargı çevreleri Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararlarıyla belirlenir.
Nerede görürsünüz? Yetkisizlik kararlarında "olay yeri mahkememizin yargı çevresinde bulunmadığından"; istinabe yazılarında "yargı çevrenizde oturan tanığın dinlenmesi" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Dava açmadan önce yetkili mahkemenin hangisi olduğunu ve o mahkemenin yargı çevresinin ilçenizi kapsayıp kapsamadığını kontrol edin; ilçenizde ilgili mahkeme yoksa dava bağlı olunan adliyede açılır.
Kısaca: Harçlar, tebligat, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi masraflar ile avukatla takip edilen davalarda kanuni vekâlet ücretidir. Kural olarak davayı kaybeden taraf öder; kısmen kazanılan davalarda oranlanarak paylaştırılır.
Nerede görürsünüz? Kararın hüküm kısmında "…TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Davayı kaybederseniz karşı tarafın giderlerini ve kanuni vekâlet ücretini ödemekle yükümlü olabilirsiniz; dava açmadan önce bu riski de hesaba katın.
Kısaca: Karar kesinleştikten sonra sahte belge, yalan tanıklık veya karar sırasında elde edilemeyen önemli bir belgenin bulunması gibi kanunda sınırlı olarak sayılan sebeplerden biri ortaya çıkarsa davanın yeniden görülmesini sağlayan olağanüstü kanun yoludur. Eski dilde "iade-i muhakeme" denir.
Nerede görürsünüz? Kararı veren mahkemeye verilen "yargılamanın yenilenmesi talebi" dilekçesinde; kararlarda "yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne/reddine" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Sebebin kanunda sayılanlardan biri olduğundan emin olun; karara katılmamak tek başına yeterli değildir. Hukuk davalarında başvuru kural olarak sebebin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde kararın kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde yapılmalıdır. Ceza davalarında farklı kurallar uygulanır.
Kısaca: Adli yargıdaki hukuk ve ceza mahkemelerinin kararlarını, çoğunlukla bölge adliye mahkemesinin incelemesinden sonra, temyiz yoluyla inceleyen en üst mahkemedir. Kararlarıyla uygulamada birlik sağlar; içtihadı birleştirme kararları mahkemeleri bağlar.
Nerede görürsünüz? Kararların sonunda "Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere" ifadesinde; UYAP'ta dosyanın "Yargıtay … Hukuk/Ceza Dairesi"ne gönderilmesiyle.
Ne yapmalısınız? Temyiz süresi hukuk davalarında tebliğden itibaren bir ay, ceza davalarında iki haftadır. Kararda "kesin" yazıyorsa temyiz yolu kapalıdır. Yargıtay kararlarını karararama.yargitay.gov.tr adresinden arayabilirsiniz.
Kısaca: Yargıtay hukuk ve ceza daireleri hâlinde çalışır; her daire bir başkan ve üyelerden oluşur ve iş bölümüyle kendisine verilen konulardaki (ör. iş davaları, aile davaları, belirli suç türleri) temyiz başvurularını inceler. Hangi dairenin hangi işlere bakacağı Yargıtay'ın iş bölümü kararlarıyla belirlenir ve zaman zaman değişir.
Nerede görürsünüz? Kararın başlığında "T.C. Yargıtay … Hukuk Dairesi" veya "… Ceza Dairesi"; UYAP'ta dosyanın gönderildiği birim olarak; kararlarda "… HD", "… CD" kısaltmalarıyla.
Ne yapmalısınız? Dosyanızın Yargıtay'daki durumunu UYAP Vatandaş Portal'dan, dairenin adı ve dosya numarasıyla izleyebilirsiniz. Emsal karar ararken davanızın bugün hangi dairenin görev alanında olduğuna bakın; eski kararlardaki daire numaraları bugünkü iş bölümüyle uyuşmayabilir.
Kısaca: Nüfus kaydındaki doğum tarihinin gerçek doğum tarihine uymadığı durumlarda mahkeme kararıyla düzeltilmesidir. Yaşın büyütülmesi veya küçültülmesi şeklinde olabilir. Mahkeme tanık, okul ve sağlık kayıtları ile gerektiğinde tıbbi yaş tayini (kemik yaşı) yaptırarak karar verir.
Nerede görürsünüz? Asliye hukuk mahkemesinin "davacının doğum tarihinin … olarak düzeltilmesine" kararında; nüfus kayıt örneğinde.
Ne yapmalısınız? Dava yerleşim yerinizdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Hastanede doğum kaydı varsa düzeltme çoğu zaman mümkün olmaz. İlk sigortalılık başlangıcından sonra yapılan yaş düzeltmesi, kural olarak emeklilik yaşı gibi SGK işlemlerinde dikkate alınmaz; davadan önce bu sonucu değerlendirin.
Kısaca: Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur; bunlar hakkında yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. 12-15 yaş arasındakilerde fiilin anlamını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığı incelenir; bu yetenek varsa ceza indirilir. 15-18 yaş arasındakilere de indirimli ceza verilir.
Nerede görürsünüz? Çocuk mahkemesi dosyalarında "sosyal inceleme raporu" ve adli tıp raporuyla; kararda "TCK 31/2 uyarınca" veya "TCK 31/3 uyarınca" indirim ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Yaş, suç tarihine göre değerlendirilir; nüfus kaydındaki doğum tarihinin hatalı olduğunu düşünüyorsanız bunu erken aşamada ileri sürün. İndirimlerin sınırları 2026'da bazı suçlar için yeniden düzenlendi; güncel hâlini bir avukattan öğrenmeniz yararlı olur.
Kısaca: Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmayan ama korunması gereken bir ergin için atanan kişidir. Dava açma, taşınmaz alım-satımı, ödünç verme veya alma, bağışlama, kefil olma gibi kanunda sayılan işlemleri bu kişi ancak yasal danışmanın görüşüyle yapabilir.
Nerede görürsünüz? Sulh hukuk mahkemesi kararında "… yasal danışman atanmasına" ifadesiyle; nüfus kaydında kısıtlılık şerhi gibi.
Ne yapmalısınız? Yasal danışman atanan kişiyle önemli bir işlem (satış, kefalet, dava açma) yapacaksanız, danışmanın görüş ve onayının alındığından emin olun; aksi hâlde işlem geçersiz sayılabilir. Durum değişirse kaldırılması için sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.
Kısaca: Vasiyetname olmasa da kanun gereği mirasçı olan kişilerdir. Önce çocuklar ve torunlar, yoksa anne-baba ve onların altsoyu (kardeşler), o da yoksa büyükanne-büyükbaba ve altsoyu mirasçı olur. Sağ kalan eş her durumda, birlikte mirasçı olduğu kişilere göre değişen oranda pay alır.
Nerede görürsünüz? Mirasçılık belgesinde mirasçıların adı ve payları olarak; tapu intikal belgelerinde.
Ne yapmalısınız? Yasal mirasçılar ve payları nüfus kayıtlarına göre belirlenir. Eksik gördüğünüz bir mirasçı varsa mirasçılık belgesinin iptalini isteyebilirsiniz. Yasal mirasçıların bir kısmı saklı paylıdır; mirasbırakan bu payları vasiyet veya bağışla tamamen ortadan kaldıramaz.
Kısaca: Bir işlemin yapılması için doğrudan kanunda öngörülen süredir; istinaf, temyiz, cevap dilekçesi veya ödeme emrine itiraz süreleri gibi. Kanunda belirtilen süreler kesindir; kaçırılırsa o işlemi yapma hakkı kaybedilir. Hâkimin belirlediği sürelere ise "hâkimlik süresi" denir.
Nerede görürsünüz? Kararların sonunda "tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere", ödeme emrinde "7 gün içinde itiraz" gibi ifadelerde.
Ne yapmalısınız? Süreyi tebliğ tarihinden hesaplayın ve son güne bırakmayın. Elinizde olmayan bir nedenle (ağır hastalık, doğal afet gibi) süreyi kaçırdıysanız eski hâle getirme talebinde bulunabilirsiniz; bu talebin de kısa bir süresi vardır.
Kısaca: Halk arasında "emekli maaşı" denen, yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını tamamlayan sigortalıya SGK'nın bağladığı aylıktır. Şartlar; sigortalılığın başladığı tarihe ve 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur), 4/c (memur) statüsüne göre değişir.
Nerede görürsünüz? e-Devlet'te SGK "emeklilik" hizmetlerinde ve hizmet dökümünde; SGK'nın tahsis talebine verdiği cevapta "yaşlılık aylığı bağlanmasına" veya "talebin reddine" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Emeklilik tarihinizi e-Devlet'teki hizmet dökümünüz ve SGK hizmetleri üzerinden kontrol edin; eksik veya hatalı bildirilen çalışma varsa bunu önce düzelttirin. SGK işlemine karşı dava açmadan önce Kuruma başvurmanız zorunludur.
Kısaca: Mahkeme kaleminin yöneticisidir. Dosyaların kaydı, tebligatların çıkarılması, harç ve gider avansının tahsili, kesinleşme şerhinin verilmesi, karar örneklerinin hazırlanması gibi işlerden sorumludur. Duruşmada tutanağı tutan ise zabıt kâtibidir.
Nerede görürsünüz? Tebligat ve müzekkerelerin altındaki imzada "Yazı İşleri Müdürü" unvanıyla; kesinleşme şerhinde.
Ne yapmalısınız? Dosyanızın durumu, harç, tebligat veya kesinleşme şerhi ile ilgili işlemler için mahkeme kalemine ve yazı işleri müdürüne başvurabilirsiniz. Hukuki görüş veya kararla ilgili yorum isteyemezsiniz.
Kısaca: Bir kişiyi, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştirileceğinden veya malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratılacağından bahisle tehdit ederek ya da cebir kullanarak bir malı teslime veya alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmaktır; halk arasında "gasp" denir. Silahla, birden fazla kişiyle, gece vakti veya kimliğini gizleyerek işlenmesi nitelikli hâldir.
Nerede görürsünüz? Ağır ceza mahkemesinden gelen iddianame ve duruşma davetiyesinde; kararda "TCK 148" veya "TCK 149" atfıyla.
Ne yapmalısınız? Yağma ağır ceza mahkemesinde görülür; şüpheli veya sanıksanız müdafi yardımı almanız önemlidir. Mağdursanız hemen kolluğa başvurun. Zararın giderilmesi yağmada da etkin pişmanlık nedeniyle indirim sağlayabilir; şartları hırsızlıktan farklıdır.
Kısaca: Haczedilen malı satılıncaya kadar saklama ve koruma görevi verilen kişi veya kuruluştur. Bu kişi borçlu, alacaklı, üçüncü bir kişi ya da yediemin deposu olabilir. Yediemin, malı kullanamaz, satamaz veya başkasına veremez.
Nerede görürsünüz? Haciz tutanağında "…yediemin olarak bırakılmıştır" ifadesiyle; yediemin otoparkı veya depo ücret belgelerinde.
Ne yapmalısınız? Malın yedieminiyseniz onu korumakla yükümlüsünüz; hacizli malı satmak, kullanmak, saklamak veya zarar vermek suç oluşturabilir. Mal yediemin deposundaysa birikecek depo ücretlerini dikkate alın.
Kısaca: Hukuk davalarında yemin, ispat yükü kendisinde olan tarafın karşı tarafa "yemin teklif etmesi" ile işleyen bir delildir. Teklif edilen taraf yemin ederse yemin ettiği husus ispatlanmış kabul edilir; yeminden kaçınırsa o vakıayı kabul etmiş sayılır. Tarafların serbestçe tasarruf edemediği konularda (ör. boşanma sebepleri) yemin delil olamaz.
Nerede görürsünüz? Dilekçelerin delil kısmında "yemin dahil her türlü yasal delil" ifadesiyle; duruşma zaptında "davalıya yemin teklif edildi" ve yeminin metniyle.
Ne yapmalısınız? Dilekçenizde delil olarak "yemin" yazdıysanız başka deliliniz kalmadığında bu hakkı kullanabilirsiniz. Size yemin teklif edildiyse belirlenen duruşmaya mutlaka gidin; mazeretsiz gelmemek yeminden kaçınma sayılabilir. Gerçeğe aykırı yemin ayrıca suçtur.
Kısaca: Elinde yeterli delil kalmayan tarafın, ispatlamak istediği vakıa hakkında karşı tarafın yemin etmesini mahkemeden istemesidir. Teklif, karşı tarafın kendi yaptığı veya bizzat bildiği bir olay hakkında olmalıdır. Yemin metnini mahkeme belirler; teklif edilen taraf yemin ederse yemin ettiği husus sabit olur, yeminden kaçınırsa teklif edenin iddiası ispatlanmış sayılır.
Nerede görürsünüz? Duruşma zaptında "davacı vekili davalıya yemin teklif etti"; ara kararda "davalının yemin etmek üzere bizzat hazır bulunmasına, gelmezse yeminden kaçınmış sayılacağının ihtarına" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Yemin teklif edebilmek için dilekçenizde delil olarak "yemin"e dayanmış olmanız gerekir. Size yemin teklif edildiyse belirlenen duruşmaya bizzat gidin; gelmemek yeminden kaçınma sayılabilir.
Kısaca: Notere yemin ederek tercümanlık yetkisi alan ve yaptığı çeviriyi imzalayıp doğruluğundan sorumlu olan kişidir. Yabancı dildeki belgelerin mahkemeye, nüfus müdürlüğüne veya tapuya sunulmasında genellikle yeminli tercüman çevirisi ve bu çevirinin noter onayı istenir.
Nerede görürsünüz? Çevirinin sonunda "Yukarıdaki metnin aslına uygun olarak tercüme edildiğini beyan ederim. Yeminli Tercüman …" şeklinde; noter onay şerhinde tercümanın imzasının tasdikine ilişkin ifadeyle.
Ne yapmalısınız? Yabancı belgeyi mahkemeye sunacaksanız tam metnin, apostil şerhi dahil, yeminli tercümanca çevrilmesini ve gerekiyorsa noterce onaylanmasını sağlayın. Duruşmada sözlü çeviriye ihtiyaç varsa bunu ayrıca mahkemeye bildirin; duruşma tercümanını mahkeme görevlendirir.
Ne yapmalısınız? Yenileme, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde yapılmalıdır. Aynı dosya ikinci kez işlemden kaldırılırsa yenilenemez ve dava açılmamış sayılır.
Kısaca: SGK'nın, bağladığı aylık, gelir veya ödeneğin aslında hak edilmediğini (örneğin aylık kesilmesi gereken bir durumda ödemeye devam edildiğini) tespit ederek ödenen tutarları geri istemesidir. Geri istenecek dönem ve faiz, ödemenin kişinin kusurundan mı yoksa Kurum hatasından mı kaynaklandığına göre farklıdır.
Nerede görürsünüz? SGK'dan gelen "borç bildirim" yazısında; aylığınızda yapılan kesintide; e-Devlet'te SGK borç sorgulamasında.
Ne yapmalısınız? Borç yazısında borcun dayanağını, dönemini ve hesaplamasını inceleyin. Kurum hatasından kaynaklanan borçlarda geriye dönük süre ve faiz bakımından kişi lehine daha sınırlı kurallar vardır. Borcun yersiz olduğunu düşünüyorsanız önce SGK'ya yazılı itiraz edin, sonuç alamazsanız iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Kısaca: Görevli mahkeme türü belirlendikten sonra davanın hangi il veya ilçedeki mahkemede açılacağını ifade eder. Genel kural, davalının yerleşim yeri mahkemesidir; ancak sözleşmenin ifa yeri, haksız fiilin işlendiği yer, taşınmazın bulunduğu yer gibi özel yetki kuralları da vardır.
Nerede görürsünüz? Kararlarda "mahkememizin yetkisizliğine"; cevap dilekçesinde "yetki itirazımız vardır, yetkili mahkeme … mahkemesidir" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Yetkisiz bir yerde dava açıldıysa ve yetki kesin değilse itirazınızı cevap dilekçesinde, yetkili mahkemeyi de göstererek yapın; sonradan ileri süremezsiniz. Yetkisizlik kararında dosyanın gönderilmesini iki haftalık süre içinde isteyin.
Kısaca: Yapı tatil tutanağından sonra verilen sürede aykırılık giderilmez veya ruhsat alınmazsa, belediye encümeni ya da il idare kurulunun yapının yıkılmasına karar vermesidir. Yıkım masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.
Nerede görürsünüz? Belediyeden gelen encümen kararında "… yapının yıktırılmasına" ifadesiyle; tebliğ yazısında verilen sürede.
Ne yapmalısınız? Karara karşı tebliğden itibaren idare mahkemesinde iptal davası açabilir ve yürütmenin durdurulmasını isteyebilirsiniz; süre kural olarak 60 gündür. Yapınız için imar barışı kapsamında alınmış bir yapı kayıt belgesi varsa bunu mutlaka ileri sürün.
Kısaca: En az bir yıl çalışan işçi ücretli yıllık izne hak kazanır. İzin süresi kıdeme göre on dört, yirmi veya yirmi altı gündür. Sözleşme herhangi bir sebeple sona erdiğinde, kullanılmamış izin günlerinin ücreti işçiye ödenir.
Nerede görürsünüz? Bordroda veya ibranamede "yıllık izin ücreti" kalemi olarak; arabuluculuk tutanağında ve iş mahkemesi kararında.
Ne yapmalısınız? Hangi yıllarda ne kadar izin kullandığınızı gösteren izin formlarını not edin; izni kullandırdığını ispat yükü işverendedir. Talep için önce arabulucuya başvurulur. Zamanaşımı, sözleşmenin sona ermesinden itibaren beş yıldır.
Kısaca: Sanığın, hüküm açıklanırken duruşmada hazır bulunmadığı karardır. Ceza yargılamasında kural olarak sanık dinlenmeden mahkûmiyet kararı verilemez; ancak sorgusu daha önce yapılmış sanığın sonraki duruşmalara gelmemesi veya duruşmadan bağışık tutulması gibi kanundaki hâllerde yokluğunda da hüküm kurulabilir.
Ne yapmalısınız? Yokluğunuzda verilen kararlarda kanun yolu süresi kararın size tebliğinden başlar; tebligatı takip edin ve adresinizi güncel tutun. İstinaf için iki haftalık süreyi kaçırmayın.
Kısaca: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan eşin, diğer eşten geçimi için istediği nafakadır. Anayasa Mahkemesi kanundaki "süresiz olarak" ibaresini iptal etmiştir; iptal 30.06.2027'de yürürlüğe girecektir ve yeni düzenleme beklenmektedir.
Nerede görürsünüz? Boşanma kararının hüküm kısmında "karar kesinleştikten itibaren aylık … TL yoksulluk nafakasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Boşanma davasında talep etmeyi unutmayın; boşanma kararı kesinleştikten sonra ayrıca istenecekse kesinleşmeden itibaren bir yıllık zamanaşımı vardır. Alacaklı eşin yeniden evlenmesi, ölüm, fiilen evli gibi yaşama veya yoksulluğun ortadan kalkması gibi durumlarda nafaka kalkabilir. Mevcut kararlar AYM kararıyla kendiliğinden sona ermez.
Kısaca: Ceza soruşturması veya kovuşturması sürerken şüpheli ya da sanığın kaçmasını önlemek için yurt dışına çıkamamasına karar verilmesidir. En yaygın adli kontrol yükümlülüklerinden biridir. Karar ilgili kayıtlara işlenir ve kişi sınır kapısında çıkış yapamaz.
Nerede görürsünüz? Sulh ceza hâkimliği veya mahkeme kararında "yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına" ifadesiyle; sınır kapısında yapılan uyarıda.
Ne yapmalısınız? Hakkınızda yasak olup olmadığını dosyanızdan veya ilgili mahkemeden öğrenebilirsiniz. Tedavi, iş veya eğitim gibi zorunlu bir seyahat için mahkemeden yasağın kaldırılmasını ya da geçici izin verilmesini belgeleriyle isteyebilirsiniz. Karara iki hafta içinde itiraz edilebilir.
Kısaca: Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulurken hazırlanan; binanın yönetimini, ortak yerlerin kullanımını, giderlerin paylaşımını ve kat maliklerinin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen sözleşmedir. Bütün kat malikleri ve onların yerine geçenler için bağlayıcıdır. Değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir.
Nerede görürsünüz? Tapu kaydının beyanlar hanesinde "Yönetim planı … tarihlidir" ifadesiyle; kat malikleri kurulu kararlarında ve aidat uyuşmazlıklarında.
Ne yapmalısınız? Daire alırken veya kiralarken yönetim planının bir örneğini tapu müdürlüğünden ya da yöneticiden isteyin. Evcil hayvan, ortak alan kullanımı ve gider paylaşımı gibi konularda önce yönetim planına bakın; planda hüküm yoksa Kat Mülkiyeti Kanunu uygulanır.
Kısaca: İdari yargıda, dava konusu işlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zararlara yol açacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, mahkemenin dava bitene kadar işlemin uygulanmasını durdurmasıdır. İki şartın birlikte bulunması gerekir.
Ne yapmalısınız? Talebi dava dilekçesinde gerekçesiyle açıkça yazın. Yürütmenin durdurulması talebiyle ilgili karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. Mahkeme bazı durumlarda teminat isteyebilir.
Bu sözlük genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve kurallar değişebilir; dosyanıza özgü süreyi karar veya tebligat metninden kontrol ediniz.
