Konya Barosu'na kayıtlı Av. Emre Aydoğan; aile, ceza, iş, miras ve gayrimenkul, icra ve iflas, idare, tüketici, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
AdresŞemsitebrizi Mh. Şerafettin Cd. Zengin Han No:52 Kat:2 Daire:208 Karatay/KONYA
Kısaca: Faiz, bir paranın kullanımı veya geç ödenmesi karşılığında istenen bedeldir. Sözleşmede oran belirlenmemişse kanunda öngörülen oran uygulanır; buna yasal (kanuni) faiz denir. Ticari işlerde avans faizi uygulanabilir.
Nerede görürsünüz? Ödeme emrinde "…tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle" ifadesinde; mahkeme kararında "…dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Faizin hangi tarihten ve hangi oranla istendiğini kontrol edin; faiz başlangıcı çoğunlukla temerrüt tarihidir. Yasal faiz ve avans faizi oranları dönem dönem değiştirilir, güncel oranı resmî kaynaklardan kontrol edin.
Dayanak: 3095 s. Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin K. m.1-2; TBK m.88, 120
Kısaca: Bir faturayı alan kişinin, faturadaki mal, hizmet, miktar veya bedele karşı çıkmasıdır. Tacirler arasında faturayı alan, sekiz gün içinde itiraz etmezse içeriğini kabul etmiş sayılır. Ancak bu, taraflar arasında bir sözleşme ilişkisi bulunduğunu tek başına ispatlamaz.
Nerede görürsünüz? Faturaya dayalı icra takiplerinde ve itirazın iptali davalarında; e-Fatura sisteminde ret bildirimi ya da noter ihtarnamesi şeklinde.
Ne yapmalısınız? Ticari bir faturaya itirazınızı sekiz gün içinde ve ispatlanabilir yolla (noter ihtarnamesi, KEP, e-Fatura üzerinden ret) yapın. Tüketici iseniz elektrik, su, telefon gibi faturalara önce şirkete yazılı başvuruyla itiraz edebilir, sonuç alamazsanız tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine gidebilirsiniz.
Kısaca: Haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlasıyla ödeme yapılır. Ödenmeyen fazla mesai ücreti işçinin alacağıdır.
Nerede görürsünüz? Bordrolarda "fazla mesai" kalemi olarak; arabuluculuk tutanağında ve iş mahkemesi kararında "fazla çalışma ücreti alacağı" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, mesajlar, tanıklar gibi çalışma saatlerinizi gösteren delilleri saklayın. İmzaladığınız bordrolarda fazla mesai görünüyorsa ispat kuralları değişebilir. Dava için önce arabulucuya başvurulur; ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır.
Kısaca: Alacağın bir kısmı dava edildiğinde, kalan kısım için hakkın saklı tutulduğunu gösteren ifadedir. Bu ifade kullanılmazsa kalan kısımdan vazgeçildiği şeklinde yorumlanabilir.
Nerede görürsünüz? Dava dilekçesinin sonuç kısmında ve ödeme alırken düzenlenen belgelerde (ihtirazi kayıt).
Ne yapmalısınız? Bir alacağın yalnızca bir kısmını istiyor ya da bir ödemeyi tam olmadığını düşünerek kabul ediyorsanız bu ifadeyi kullanın.
Kısaca: Bir mal, maaş veya banka hesabı üzerindeki haczin kaldırılmasıdır. "Fek" eski dilde çözme, kaldırma demektir. Borcun ödenmesi, alacaklının talebi, mahkeme kararı veya satışın süresinde istenmemesi gibi sebeplerle olur.
Nerede görürsünüz? İcra dairesinin tapu müdürlüğüne, trafik tescil birimine, bankaya veya işverene yazdığı "haciz fek yazısı"nda; UYAP'ta icra dosyasında "haczin kaldırılması" talebi ve müzekkeresi olarak.
Ne yapmalısınız? Borcu kapattıysanız icra dairesinden dosyanın kapatılmasını ve hacizlerin kaldırılmasını isteyin; fek yazılarının ilgili kurumlara gönderildiğini UYAP'tan izleyin. Haczedilen mal için hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmez veya satış giderleri süresinde yatırılmazsa haciz düşer (maaş haczinde bu kural uygulanmaz); kayıt yine de duruyorsa icra dairesine başvurarak kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
Kısaca: Görülmekte olan bir davanın sonucunda hukuki yararı bulunan üçüncü kişinin, taraflardan birinin yanında yer alarak onu desteklemek için davaya katılmasıdır. Fer'i müdahil taraf sıfatı kazanmaz; desteklediği tarafın işlemlerine aykırı işlem yapamaz.
Nerede görürsünüz? "Fer'i müdahale talebi" dilekçesinde; ara kararda "…'nın davalı yanında fer'i müdahil olarak davaya kabulüne" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Bir davanın sonucu sizi de etkileyecekse yazılı olarak ve hukuki yararınızı açıklayarak müdahale talebinde bulunun; talep tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir. Davanın ihbar edildiği kişiler de bu yolla davaya katılabilir.
Kısaca: Davacının, dava konusu talebinden kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur; aynı talep için yeniden dava açılamaz.
Nerede görürsünüz? Dilekçede veya duruşma zaptında "davadan feragat ediyorum" şeklinde; kararda "feragat nedeniyle davanın reddine".
Ne yapmalısınız? Feragat geri alınamaz. İmzalamadan önce sonuçlarını iyi düşünün; feragat eden taraf yargılama giderlerinden sorumlu tutulur.
Kısaca: Ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmayan kişinin kendi davranışlarıyla sözleşme yapabilmesi, hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesidir. Ayırt etme gücü bulunmayanlar, küçükler ve kısıtlılar fiil ehliyetine tam olarak sahip değildir; bunlar adına işlemleri yasal temsilcileri yapar.
Nerede görürsünüz? Sözleşme ve tapu işlemlerinin iptali davalarında; Adli Tıp raporlarında "fiil ehliyetine sahip olduğu/olmadığı" ifadesiyle; vesayet dosyalarında.
Ne yapmalısınız? Yakınınızın sağlık durumu nedeniyle işlerini göremediğini düşünüyorsanız sulh hukuk mahkemesinden kısıtlama ve vasi atanmasını isteyebilirsiniz. Fiil ehliyeti olmayan kişiyle yapılan işlem geçersiz sayılabilir; önemli işlemlerde karşı tarafın durumuna dikkat edin.
Kısaca: Kişinin işlediği tek bir fiille birden fazla farklı suçun oluşmasına sebep olmasıdır. Bu durumda her suç için ayrı ceza verilmez; kişi bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılır. Eski dildeki "içtima" kelimesi bugün "birleşme, bir araya gelme" anlamına gelir.
Nerede görürsünüz? Kararlarda "eylemin TCK 44. maddesi kapsamında fikri içtima oluşturduğu gözetilerek en ağır cezayı gerektiren suçtan" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Tek bir fiil nedeniyle birden fazla suçtan ayrı ayrı ceza verildiyse fikri içtima hükmünün uygulanması gerekip gerekmediğini kanun yolunda ileri sürebilirsiniz. Fiilin tek mi, birden fazla mı olduğu dosyadaki delillere göre belirlenir.
Bu sözlük genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve kurallar değişebilir; dosyanıza özgü süreyi karar veya tebligat metninden kontrol ediniz.
