Konya Barosu'na kayıtlı Av. Emre Aydoğan; aile, ceza, iş, miras ve gayrimenkul, icra ve iflas, idare, tüketici, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
AdresŞemsitebrizi Mh. Şerafettin Cd. Zengin Han No:52 Kat:2 Daire:208 Karatay/KONYA
Hukuk sözlüğünün K harfiyle başlayan terimleri (1. sayfa: Kabahat – Katılma yoluyla istinaf). Aradığınız kelime burada yoksa arama kutusunu kullanın veya sözlüğün ana sayfasına dönün.
Kısaca: Kanunun karşılığında hapis değil, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi gibi idari yaptırım öngördüğü haksızlıklardır (ör. bazı trafik ihlalleri, gürültü, dilencilik). Kabahat suç değildir; adli sicil kaydına işlenmez.
Nerede görürsünüz? Kolluk veya belediyenin düzenlediği "idari yaptırım karar tutanağı"nda; trafik cezası tutanağında; e-Devlet'teki ceza sorgulama ekranlarında; "5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun … maddesi uyarınca" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Kararın size tebliğ veya tefhim edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurarak itiraz edebilirsiniz; bazı kabahatlerde özel kanunlar farklı bir yol öngörebilir, tutanaktaki açıklamayı okuyun. Süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir.
Kısaca: Mahkemenin, davacının talebini haklı ve ispatlanmış bulduğu için kabul ettiği karardır. Talebin tamamı kabul edilirse "davanın kabulüne", bir kısmı kabul edilirse "kısmen kabulüne" denir. Kabul kararında davalı genellikle yargılama giderlerini ve karşı tarafın vekâlet ücretini ödemeye de mahkûm edilir.
Nerede görürsünüz? Kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm kısmında "davanın KABULÜNE" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Karar lehinizeyse karşı tarafın kanun yoluna başvurup başvurmadığını takip edin; para alacağına ilişkin kararlar kural olarak kesinleşmeden icraya konulabilir. Aleyhinizeyse kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurabilirsiniz.
Kısaca: Kadastro çalışması yapılan yerlerde, taşınmazların kime ait olduğuna ve sınırlarına ilişkin tespitlere karşı açılan davalara bakan mahkemedir. Ayrı kadastro mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar.
Ne yapmalısınız? Kadastro tespitleri askıya çıkarıldığında, tespite karşı askı ilanı süresi olan otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava açabilirsiniz. Tutanakların kesinleşmesinden itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki sebeplere dayanılarak dava açılamaz.
Kısaca: Kadastro çalışmasında bir taşınmazın sınırı, yüzölçümü veya kime ait olduğu belirlenir ve tutanaklar askı ilanıyla duyurulur. Bu tespitin hatalı olduğunu düşünen kişi askı süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açarak itiraz edebilir.
Nerede görürsünüz? Muhtarlıkta ve kadastro müdürlüğünde asılan "askı ilanı"nda; kadastro tutanağında; kadastro mahkemesi kararında "tespit gibi tesciline" veya "… adına tesciline" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Askı ilan süresi otuz gündür; itirazınızı bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açarak yapın. Askı süresinde dava açılmazsa tespit kesinleşir. Kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra tespitten önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamaz.
Kısaca: İstinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını hukuka aykırı bularak ortadan kaldırmasıdır. Ardından dosya ya yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine geri gönderilir ya da bölge adliye mahkemesi davayı kendisi yeniden görüp karar verir. Yargıtay'ın benzer kararına "bozma" denir.
Nerede görürsünüz? Bölge adliye mahkemesi kararında "…kararın KALDIRILMASINA, dosyanın yeniden görülmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE" veya "kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Dosya ilk derece mahkemesine döndüyse yeni duruşma gününü UYAP'tan takip edin; mahkeme gösterilen eksiklikleri tamamlayıp yeniden karar verir. Yeni hüküm kurulduysa temyiz yolunun açık olup olmadığını kararın sonundan kontrol edin.
Kısaca: Çek, bono (senet) veya poliçeye dayanan alacaklar için öngörülen hızlı takip yoludur. Alacaklı senedin aslını icra dairesine verir; borçluya özel bir ödeme emri gönderilir. Bu takipte itiraz icra dairesine değil, icra hukuk mahkemesine yapılır.
Nerede görürsünüz? Ödeme emrinde "kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu" veya "örnek 10" ibaresiyle; senet ya da çek bilgileriyle birlikte.
Ne yapmalısınız? Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde borca veya imzaya itirazınızı icra hukuk mahkemesine dilekçeyle yapmalısınız. İcra dairesine yapılan itiraz takibi durdurmaz. Borç için ödeme süresi 10 gündür. Süreler çok kısa olduğundan gecikmeden hareket edin.
Kısaca: Cumhuriyet savcısının iddianame düzenleyerek açtığı ceza davasıdır. Şikâyetçi sonradan vazgeçse bile kural olarak devam eder; yalnızca şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürür.
Nerede görürsünüz? İddianamede ve ceza mahkemesi evrakında.
Ne yapmalısınız? Suçtan zarar gördüyseniz davaya katılarak (müdahil olarak) haklarınızı takip edebilirsiniz.
Kısaca: Soruşturmada toplanan deliller suçun işlendiği hakkında yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısının iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye göndermesidir. Mahkeme iddianameyi inceler; eksik veya hatalı bulursa iade eder, kabul ederse kovuşturma evresi başlar ve şüpheli "sanık" olur.
Nerede görürsünüz? UYAP Vatandaş Portal'da dosyanın soruşturma numarasından mahkeme esas numarasına geçmesiyle; iddianamenin duruşma günüyle birlikte tebliğ edildiği tebligatta; "iddianamenin kabulüne" ara kararında.
Ne yapmalısınız? İddianame size tebliğ edildiğinde suçlamayı ve delilleri dikkatle okuyun, duruşma gününü not edin ve savunmanızı hazırlayın. Mağdursanız davaya katılma talebinde bulunabilirsiniz. Savcılık dava açmazsa verdiği karara karşı itiraz yolu vardır.
Kısaca: İdarenin hukuka, hakkaniyete veya insan haklarına aykırı işlem ve eylemlerine karşı şikâyetleri inceleyen ve idareye tavsiyede bulunan kurumdur. Kararları bağlayıcı değildir; ancak idare tavsiyeye uymazsa gerekçesini bildirmek zorundadır. Başvuru ücretsizdir.
Nerede görürsünüz? ombudsman.gov.tr ve e-Devlet başvurularında; Kurum'un "tavsiye" veya "ret" kararlarında.
Ne yapmalısınız? Başvurudan önce ilgili kuruma başvurmuş ve idari başvuru yollarını tüketmiş olmanız gerekir. Kuruma başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Mahkeme kararları gibi yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler incelenmez.
Kısaca: Hakaretin, görevinden dolayı bir kamu görevlisine (ör. polis, öğretmen, devlet hastanesindeki doktor, memur) karşı işlenmesidir. Basit hakarete göre daha ağır cezalandırılır ve şikâyete bağlı değildir; kamu görevlisi şikâyetinden vazgeçse bile dava devam eder. Hakaretin görevle ilgili olması gerekir; görevle ilgisi olmayan özel bir tartışma basit hakaret sayılabilir.
Nerede görürsünüz? Olay tutanağında; savcılıktan gelen ifade çağrısında; iddianame ve kararda "TCK 125/3-a" atfıyla.
Ne yapmalısınız? Şüpheliyseniz susma ve müdafi hakkınızı kullanabilirsiniz; sözlerin bağlamını ve görevle ilgisini gösteren tanık veya kamera kaydını bildirin. Haksız bir fiile tepki olarak söylenen sözlerde ceza indirimi veya cezasızlık gündeme gelebilir. Uzlaştırma kapsamında olup olmadığı dosyaya göre değişir.
Kısaca: Kamu yararının gerektirdiği durumlarda devletin veya kamu kurumlarının, gerçek karşılığını peşin ödeyerek özel mülkiyetteki taşınmazı almasıdır. Önce satın alma usulüyle uzlaşma denenir; anlaşma olmazsa idare bedel tespiti ve tescil davası açar.
Nerede görürsünüz? İdareden gelen "kamulaştırma kararı" tebligatında; uzlaşma görüşmesine çağrı yazısında; asliye hukuk mahkemesinden gelen "kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil" davetiyesinde.
Ne yapmalısınız? Kamulaştırma işlemine karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idari yargıda iptal, maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açılabilir. Bedel tespiti davasında keşfe katılın ve bilirkişi raporuna itiraz hakkınızı kullanın; benzer satış örneklerini sunmanız bedeli etkileyebilir.
Dayanak: Anayasa m.46; 2942 s. Kamulaştırma K. m.8, 10, 14
Kısaca: İdarenin bir taşınmazı kamulaştırma işlemi yapmadan yol, okul, park gibi kamu hizmetine fiilen tahsis etmesi (fiili el atma) veya imar planında kamu alanına ayırıp uzun süre kamulaştırmaması nedeniyle malikin kullanımını kısıtlamasıdır (hukuki el atma).
Nerede görürsünüz? Malikin açtığı tazminat veya bedel davasının dilekçesinde "kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelin tahsili" ifadesiyle; imar durum belgesinde taşınmazın "park, yol, okul alanı" olarak görünmesinde.
Ne yapmalısınız? Fiili el atmada taşınmazın bedeli ve tapunun idare adına tescili için dava açılabilir. Hukuki el atmada görevli yargı yeri ve şartlar konusunda yasal değişiklikler ve farklı içtihatlar bulunduğundan, dava açmadan önce bir avukattan destek almanız yararlı olur.
Dayanak: Anayasa m.46; 2942 s. Kamulaştırma K. geçici m.6
Kısaca: İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bir karardaki hukuka aykırılığın, resmî makamların başvurusu üzerine Yargıtay tarafından giderilmesidir. Olağanüstü bir kanun yoludur; taraflar doğrudan Yargıtay'a başvuramaz.
Nerede görürsünüz? Adalet Bakanlığına veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verilen "kanun yararına bozma talebi" dilekçesinde; Yargıtay kararında "kararın kanun yararına bozulmasına" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Kesinleşmiş karar açıkça hukuka aykırıysa gerekçeli bir dilekçeyle; hukuk dosyalarında Adalet Bakanlığından veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından, ceza dosyalarında Adalet Bakanlığından bu yola başvurulmasını isteyebilirsiniz. Hukukta bozma kural olarak kararın taraflar bakımından sonuçlarını kaldırmaz; cezada ise sanık lehine sonuç doğurabilir.
Kısaca: Verilen bir karara karşı, kararın hatalı olduğunu düşünen tarafın başvurabileceği yolların genel adıdır. Olağan kanun yolları hukukta istinaf ve temyiz; cezada bunlara ek olarak itirazdır. Yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına bozma ise kesinleşmiş kararlara karşı olağanüstü kanun yollarıdır. İdari yargıda da istinaf ve temyiz yolları vardır.
Nerede görürsünüz? Kararın son bendinde "…tebliğinden itibaren … içinde … istinaf/temyiz yolu açık olmak üzere"; kesin kararlarda "kesin olmak üzere" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Kararın sonunda hangi kanun yolunun, hangi mercie ve hangi süre içinde açık olduğu yazılıdır; bu bilgiyi not edin ve süreyi tebliğ tarihinden hesaplayın. Süre kaçırılırsa karar kesinleşir. Kanun yolu dilekçenizde karara neden katılmadığınızı açıkça gösterin.
Kısaca: Şirketin ödenmeyen vergi gibi kamu borçlarının, şirketten tahsil edilemeyen kısmı için kanuni temsilcinin (ör. limited şirket müdürü, yönetim kurulu üyesi) kişisel olarak sorumlu tutulmasıdır. Bunun için borcun önce şirketten takip edilmesi ve şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gerekir.
Nerede görürsünüz? Vergi dairesinin "kanuni temsilci" sıfatıyla adınıza düzenlediği ödeme emrinde; İnternet Vergi Dairesi borç dökümünde.
Ne yapmalısınız? Ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsiniz. Borç döneminde temsilci olup olmadığınızı ve şirketin önce takip edilip edilmediğini kontrol edin. Limited şirket ortaklarının sorumluluğu ayrıca düzenlenmiştir; SGK prim borçlarında da benzer bir sorumluluk vardır.
Dayanak: 6183 s. AATUHK m.35; 6183 s. AATUHK mükerrer m.35; 6183 s. AATUHK m.58; VUK m.10
Kısaca: Sözleşme yapılırken, sözleşmenin kurulduğunun ve yerine getirileceğinin güvencesi olarak verilen paradır; kanundaki adı "bağlanma parası"dır. Aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme yerine getirildiğinde bedelden düşülür. Belli bir bedel ödeyerek sözleşmeden vazgeçme imkânı veren "cayma parası" ondan farklıdır.
Nerede görürsünüz? Ev, araç alım satımında ve kiralamada verilen kapora makbuzunda; kapora iadesi için açılan alacak davalarında.
Ne yapmalısınız? Kapora verirken tutarın kapora mı cayma parası mı olduğunu ve sözleşme gerçekleşmezse ne olacağını yazılı bir belgeye geçirin; ödemeyi banka yoluyla yapın. Taşınmaz satışında resmî şekilde yapılmayan anlaşma geçersiz olabileceğinden kaporanın iadesi gündeme gelebilir.
Kısaca: Dava sonuçlandığında, mahkemenin o yıl verdiği kararlar arasındaki sıra numarasıdır. Esas numarası davanın açılış numarası, karar numarası ise kararın numarasıdır; bir dosya "2025/123 E., 2026/45 K." şeklinde ikisiyle birlikte anılır.
Nerede görürsünüz? Kısa kararın ve gerekçeli kararın başında "Karar No" olarak; kanun yolu dilekçelerinde ve Yargıtay kararlarında "…E., …K." şeklinde.
Ne yapmalısınız? Karara karşı istinaf veya temyize başvururken, kesinleşme şerhi ya da ilam isterken esas ve karar numarasını birlikte yazın. Yargıtay kararlarını ararken de bu iki numara kullanılır.
Kısaca: Mahkeme kararı için alınan harçtır. Para ile ölçülebilen davalarda dava değeri veya hükmedilen miktar üzerinden nispi, diğerlerinde sabit (maktu) olarak alınır. Davanın reddinde de sabit bir karar harcı alınır. Oranlar ve tutarlar her yıl güncellenir.
Nerede görürsünüz? Kararın hüküm fıkrasında "alınması gereken … TL karar ve ilam harcından peşin alınan … TL'nin mahsubu ile bakiye … TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Kararda size yükletilen bakiye harcı ödemezseniz vergi dairesi tarafından tahsil yoluna gidilebilir. Davayı kazandıysanız ödediğiniz harçlar karşı taraftan yargılama gideri olarak alınabilir.
Dayanak: 492 s. Harçlar K. m.28; (1) sayılı tarife
Kısaca: Mahkemenin verdiği kararın fiilen yerine getirilmesidir. Hukuk davalarında para alacağı veya teslim gibi kararlar ilamlı icra yoluyla icra dairesince uygulanır. Ceza davalarında hükmolunan cezanın yerine getirilmesine "infaz" denir; infaz hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet başsavcılığınca yapılır.
Nerede görürsünüz? İcra dairesinden gelen icra emrinde; ceza dosyalarında "infaz için Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesine" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Para alacağına ilişkin hukuk kararları kesinleşmeden icraya konulabilir; aile, kişiler hukuku ve taşınmaz mülkiyetine ilişkin kararlar ise konulamaz. Aleyhinize başlatılan icrayı durdurmak için kanun yoluna başvurup teminat göstererek icranın geri bırakılmasını isteyebilirsiniz.
Kısaca: Tavzih "açıklama" demektir. Hüküm yeterince açık değilse, uygulanmasında tereddüt doğuruyorsa ya da birbirine aykırı bentler içeriyorsa, kararı veren mahkemeden hükmün açıklanması istenebilir. Tavzih yoluyla karardaki hak genişletilemez, daraltılamaz veya değiştirilemez.
Nerede görürsünüz? "Tavzih talebi" başlıklı dilekçede; mahkemenin "tavzih talebinin kabulüne/reddine" ek kararında; icra dairesinin ilamın uygulanmasında tereddüde düştüğü durumlarda.
Ne yapmalısınız? Kararın ne anlama geldiğinde veya nasıl uygulanacağında tereddüt varsa kararı veren mahkemeye dilekçe ile başvurun; tavzih, hüküm icra edilinceye kadar istenebilir. Karara katılmıyorsanız bu yol uygun değildir; istinaf veya temyiz süresini kaçırmayın.
Kısaca: Karine, kanunun veya hayat tecrübesinin, bilinen bir olgudan başka bir olgunun varlığını kabul etmesidir. Kanuni karinelerde karinenin lehine olduğu taraf o vakıayı ayrıca ispat etmek zorunda değildir; karşı taraf ise kural olarak aksini ispat edebilir. Örneğin evlilik içinde doğan çocuğun babasının koca olduğu kanunca karine olarak kabul edilir.
Ne yapmalısınız? Lehinize bir karine varsa bunu dilekçenizde açıkça belirtin ve ispat yükünün karşı tarafa geçtiğini vurgulayın. Aleyhinize bir karine varsa aksini gösterecek belge ve tanıkları erkenden toplayın.
Kısaca: Davalının, kendisine açılan davayla bağlantılı bir talebini ya da takas veya mahsup edilebilecek bir alacağını, aynı mahkemede davacıya karşı dava olarak ileri sürmesidir. Asıl dava ve karşı dava birlikte görülüp kural olarak tek kararla sonuçlandırılır. Boşanma davalarında sık görülür.
Nerede görürsünüz? Cevap dilekçesinde "karşı dava dilekçemizdir" başlığıyla; kararlarda "asıl davanın… karşı davanın… kabulüne/reddine" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Karşı dava en geç cevap dilekçesiyle birlikte açılmalıdır; süreyi kaçırırsanız talebinizi ancak ayrı bir dava ile ileri sürebilirsiniz. Karşı dava için ayrıca harç ödenir. Size karşı dava açıldıysa ona da süresinde cevap verin.
Kısaca: Heyet hâlinde verilen kararda çoğunluğun görüşüne katılmayan hâkimin, neden farklı düşündüğünü gerekçeleriyle açıkladığı yazıdır. Kanun gereği hükümde gerekçesiyle birlikte yer alır ve kararla birlikte taraflara tebliğ edilir; ancak bağlayıcı değildir, sonucu çoğunluğun görüşü belirler.
Nerede görürsünüz? Gerekçeli kararın sonunda "KARŞI OY" veya "MUHALEFET ŞERHİ" başlığı altında; imza bölümünde hâkimin adının yanında "(Muhalif)" ya da "karşı oy" notuyla.
Ne yapmalısınız? Karşı oy yazısı, karara itiraz ederken kullanabileceğiniz önemli bir kaynaktır; istinaf, temyiz veya bireysel başvuru dilekçenizde bu gerekçelere atıf yapabilirsiniz. Yargıtay kararlarındaki karşı oylar da benzer davalarda yol gösterici olabilir.
Kısaca: İbraz edildiğinde keşidecinin hesabında yeterli karşılık olmadığı için kısmen veya tamamen ödenmeyen çektir. Banka çekin arkasına "karşılıksızdır" kaydı düşer. Keşideci hakkında hamilin şikâyeti üzerine kanunda öngörülen ceza yaptırımları ve çek düzenleme yasağı gündeme gelebilir.
Ne yapmalısınız? Hamilseniz çek aslını saklayın; kambiyo senetlerine dayalı icra takibi başlatabilir ve şikâyet hakkınızı değerlendirebilirsiniz. Banka, karşılıksız çek için kanunda belirlenen bir tutara kadar ödeme yapmakla yükümlüdür; bu tutar her yıl güncellenir. Keşideciyseniz çek bedelini ödemenin ceza süreci bakımından sonuçlarını bir avukata sorun.
Kısaca: Bir otomatik cihazdan veya abonelikle sunulan bir hizmetten (ör. elektrik, su, doğalgaz, telefon hattı, şifreli yayın) sahibinin rızası olmadan yararlanmaktır; halk arasında "kaçak elektrik" veya "kaçak su" denir. Sayaca müdahale veya hattan izinsiz bağlantı bu suçun tipik örnekleridir.
Nerede görürsünüz? Elektrik veya su dağıtım şirketinin düzenlediği "kaçak kullanım tespit tutanağı"nda; savcılıktan gelen ifade çağrısında; iddianame ve kararda "TCK 163/3" atfıyla.
Ne yapmalısınız? Tespit tutanağının bir örneğini alın; abonelik sözleşmesi ve faturalarınızı saklayın. Tahakkuk edilen bedelin ödenerek zararın giderilmesi, etkin pişmanlık hükümleri gereğince cezada indirim veya bazı hâllerde ceza verilmemesi sonucunu doğurabilir; ödemenin hangi aşamada yapıldığı önemlidir.
Kısaca: Aracınızın çarpma, çalınma, yanma gibi risklerle uğradığı hasarı, kimin kusurlu olduğuna bakılmaksızın poliçe şartlarına göre karşılayan isteğe bağlı sigortadır. Ödeme yapan kasko şirketi, kusurlu karşı taraftan rücu yoluyla bu tutarı isteyebilir.
Nerede görürsünüz? Poliçede, hasar dosyasında, kasko şirketinin ret yazısında.
Ne yapmalısınız? Hasarı gecikmeden sigorta şirketinize bildirin ve poliçenizdeki istisnaları (alkol, ehliyetsiz kullanım gibi) okuyun. Ödemeyi reddeden veya eksik ödeyen şirkete karşı Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurulabilir.
Dayanak: TTK m.1401 vd.; Kasko Sigortası Genel Şartları
Kısaca: Failin, suçun kanundaki unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Kural olarak suçlar ancak kasten işlenebilir; taksirle (dikkatsizlikle) işlenen fiiller yalnızca kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır. Kast, "doğrudan kast" ve "olası kast" olarak ikiye ayrılır.
Nerede görürsünüz? İddianamede ve kararda "sanığın kastı", "kasten yaralama", "kasten öldürme" gibi ifadelerle; "kast unsurunun oluşmadığı" gerekçesiyle verilen beraat kararlarında.
Ne yapmalısınız? Kastın varlığı çoğu zaman olayın gelişimi, kullanılan araç ve tarafların önceki ilişkisi gibi dış olgulardan çıkarılır. Fiili bilmeden veya istemeden gerçekleştirdiğinizi düşünüyorsanız bunu destekleyen delilleri (tanık, kamera kaydı, yazışma) ifadenizde ve savunmanızda belirtin.
Kısaca: Bir başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kasıtlı eylemdir; halk arasında "darp" denir. Etkisi basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralama şikâyete bağlıdır. Eşe, kardeşe, üstsoy veya altsoya karşı, silahla ya da kamu görevi nedeniyle işlenmesi gibi hâllerde şikâyet aranmaz ve ceza artar.
Nerede görürsünüz? Hastaneden alınan "adli rapor" veya "darp raporu"nda; iddianame ve kararda "TCK 86/2" veya "TCK 86/3" atfıyla.
Ne yapmalısınız? Olaydan hemen sonra hastaneden adli rapor alın; raporun yaralanmayı nasıl nitelendirdiği suçun ağırlığını ve şikâyet şartını belirler. Basit hâlde altı aylık şikâyet süresini kaçırmayın. Haksız tahrik veya meşru müdafaa iddialarını delilleriyle sunun; uzlaştırma kapsamında olup olmadığı dosyaya göre değişir.
Kısaca: Henüz tamamlanmamış veya iskânı alınmamış bir bina için, ileride bağımsız bölüm olacak kısımlara bağlı olarak arsa payı üzerinde kurulan irtifak hakkıdır. Bina tamamlanıp yapı kullanma izni alındığında kat mülkiyetine çevrilir.
Nerede görürsünüz? Tapu kaydında "kat irtifakı" türüyle; kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde; daire satışlarında.
Ne yapmalısınız? Kat irtifaklı bir daire alıyorsanız iskânın alınıp alınmadığını ve kat mülkiyetine geçiş durumunu araştırın; iskânsız binalarda abonelik ve kredi işlemlerinde sorun yaşanabilir. Bina tamamlandığında kat mülkiyetine geçiş için yapı kullanma izin belgesiyle tapu müdürlüğüne başvurulur.
Kısaca: Arsa sahibinin arsasının bir kısmını, yüklenicinin (müteahhidin) o arsaya yapacağı binadaki bağımsız bölümler karşılığında devretmeyi üstlendiği sözleşmedir. Hem eser sözleşmesi hem taşınmaz satış vaadi niteliği taşıdığından noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir.
Nerede görürsünüz? Noterde düzenlenen "kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi"nde; tapuda yüklenici lehine şerhlerde; tapu iptali, gecikme tazminatı ve sözleşmeden dönme davalarında.
Ne yapmalısınız? Sözleşmede bağımsız bölümlerin paylaşımı, teslim tarihi, gecikme cezası, ruhsat ve iskân yükümlülüğü ile tapu devrinin hangi aşamada yapılacağı açıkça yazılmalıdır. Bu davalar teknik olduğundan bir avukattan destek almanız yararlı olur.
Kısaca: Bir binadaki bütün kat maliklerinden oluşan ve binanın yönetimine ilişkin kararları alan kuruldur. Yılda en az bir kez toplanır; kararlar kural olarak kat malikleri sayısı ve arsa payı çoğunluğuyla alınır. Yöneticiyi seçer, işletme projesini ve aidatları belirler.
Nerede görürsünüz? Toplantı çağrı yazısında, bina karar defterinde ve "kat malikleri kurulu kararının iptali" davasında.
Ne yapmalısınız? Toplantıya katılın veya vekil gönderin. Bir karara itiraz edecekseniz toplantıya katıldıysanız karar tarihinden, katılmadıysanız öğrendiğiniz tarihten itibaren bir ay, her hâlde karar tarihinden itibaren altı ay içinde dava açmalısınız. Kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Kısaca: İskânı alınmış bir binanın daire, dükkân gibi bağımsız bölümleri üzerinde kurulan ve arsa payıyla bağlantılı ayrı mülkiyettir. Ortak alanlar kat malikleri tarafından birlikte kullanılır; ilişkiler yönetim planıyla düzenlenir.
Nerede görürsünüz? Tapu kaydında "kat mülkiyeti" türüyle ve arsa payıyla; site/apartman yönetiminden gelen aidat ihtarlarında; sulh hukuk mahkemesindeki kat malikleri davalarında.
Ne yapmalısınız? Aidat, ortak gider, gürültü, ortak alan kullanımı gibi uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Yönetim planını ve kat malikleri kurulu kararlarını saklayın.
Dayanak: 634 s. Kat Mülkiyeti K.; 6325 s. Arabuluculuk K. m.18/B
Kısaca: Ceza davasına katılma talebi mahkemece kabul edilen mağdur veya suçtan zarar görendir. Eski dilde "müdahil" denir. Katılan; delil sunma, tanıklara soru sorma ve hükme karşı kanun yoluna başvurma haklarına sahiptir.
Ne yapmalısınız? Duruşmalara katılarak veya avukatınız aracılığıyla dosyayı takip edin. Karar aleyhinize ise tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabilirsiniz. Davaya avukatla katıldıysanız ve sanık mahkûm olursa lehinize vekâlet ücretine hükmedilebilir.
Kısaca: Suçtan zarar gören kişinin, savcılığın açtığı ceza davasında taraf olmak istediğini mahkemeye bildirmesidir. Talep kabul edilirse kişi "katılan" sıfatı alır; duruşmalara katılma, delil sunma ve karara karşı kanun yoluna başvurma gibi haklar kazanır.
Nerede görürsünüz? Duruşma zaptında "müştekinin davaya katılmasına" veya "katılma talebinin reddine" ifadesiyle; mahkemeye verilen katılma dilekçesinde.
Ne yapmalısınız? Katılma talebi, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar duruşmada sözlü olarak veya dilekçeyle yapılabilir. Davaya katılmak istiyorsanız duruşma günlerini takip edin ve talebinizi açıkça belirtin; vekâlet verdiğiniz avukat da bu talebi sizin adınıza yapabilir.
Kısaca: Karşı taraf istinafa başvurduğunda, kendisi başvurmamış olan tarafın, istinaf dilekçesinin kendisine tebliğinden sonraki cevap süresi içinde kararın aleyhine olan kısmına karşı başvurabilmesidir; kendi istinaf süresi geçmiş olsa bile bu yol açıktır. Asıl başvuru geri alınır veya usulden reddedilirse katılma yoluyla başvuru da hükümsüz kalır.
Nerede görürsünüz? İstinafa cevap dilekçesinde "katılma yoluyla istinaf başvurumuzdur" başlığıyla; bölge adliye mahkemesi kararlarında aynı ifadeyle.
Ne yapmalısınız? Kararın aleyhinize olan bir kısmı varsa bu yolu, istinaf dilekçesinin size tebliğinden itibaren iki haftalık cevap süresi içinde, harç ve giderleri de yatırarak kullanabilirsiniz. Bu imkân asıl başvuruya bağlı olduğundan, mümkünse kendi istinaf sürenizi kaçırmayın.
Bu sözlük genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve kurallar değişebilir; dosyanıza özgü süreyi karar veya tebligat metninden kontrol ediniz.
