Konya Barosu'na kayıtlı Av. Emre Aydoğan; aile, ceza, iş, miras ve gayrimenkul, icra ve iflas, idare, tüketici, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
AdresŞemsitebrizi Mh. Şerafettin Cd. Zengin Han No:52 Kat:2 Daire:208 Karatay/KONYA
Hukuk sözlüğünün D harfiyle başlayan terimleri (2. sayfa: Doğum borçlanması – Düzenleme şeklinde senet). Aradığınız kelime burada yoksa arama kutusunu kullanın veya sözlüğün ana sayfasına dönün.
Kısaca: Kadın sigortalının, ilk işe girişinden sonra yaptığı doğumlar için, doğumdan sonraki ve çalışmadığı süreleri her doğum için en çok iki yıl, toplam üç doğuma kadar borçlanmasıdır. Borçlanılan süre için çocuğun yaşıyor olması şartı aranır. Borç ödendiğinde bu süreler prim günü olarak hizmetinize eklenir.
Ne yapmalısınız? Başvurudan sonra SGK size borç tutarını bildirir; borcu yazının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödemezseniz başvuru geçersiz olur ve yeniden başvurmanız gerekir. Borçlanma tutarı başvuru tarihindeki prime esas kazanca göre hesaplandığından erken başvurmak genellikle avantajlıdır.
Kısaca: Mahkemenin dosyayı görüşmek üzere tarafları çağırdığı gün ve saattir. Her duruşmanın sonunda bir sonraki duruşma günü belirlenir ve zapta yazılır; ilk duruşma günü ise tensip zaptıyla ya da dilekçeler aşamasından sonra belirlenip taraflara davetiyeyle bildirilir.
Nerede görürsünüz? Davetiyede "…tarihinde saat …'da duruşmada hazır bulunmanız"; duruşma zaptının son maddesinde "duruşmanın … tarihine ertelenmesine"; UYAP Vatandaş Portal'da dosyanın duruşma bilgileri bölümünde.
Ne yapmalısınız? Duruşma gününü not edin ve UYAP Vatandaş Portal'dan değişiklik olup olmadığını kontrol edin. Hukuk davalarında taraflardan hiçbiri gelmezse dosya işlemden kaldırılabilir ve süresinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır. Gelemeyecekseniz mazeretinizi belgesiyle, duruşmadan önce bildirin.
Kısaca: Mahkemenin duruşmaları yaptığı salondur. Kürsüde hâkim veya heyet, ceza davalarında Cumhuriyet savcısı oturur; zabıt kâtibi kürsünün yanındadır, avukatlar, taraflar, sanık ve tanıklar için ayrı yerler bulunur. Duruşmalar kural olarak herkese açıktır; ancak çocukların yargılandığı davalar gibi bazı hâllerde kapalı yapılır.
Ne yapmalısınız? Duruşma saatinden önce salonun önünde hazır bulunun ve adınızın okunmasını bekleyin. Salonda cep telefonunuzu kapatın veya sessize alın; duruşmada ses veya görüntü kaydı almak yasaktır ve suç oluşturabilir. Hâkimin duruşma düzenine ilişkin uyarılarına uyun.
Kısaca: Duruşmada söylenenlerin zapta eksik, yanlış ya da hiç yazılmaması durumunda tarafın bunun düzeltilmesini veya beyanının aynen yazılmasını istemesidir. Tutanak, duruşmada olanları ispat eden resmî belge olduğundan buradaki hatalar ileride önemli sonuçlar doğurabilir.
Nerede görürsünüz? Duruşma zaptında "…vekili beyanının tutanağa eksik geçtiğini belirtti" gibi ifadelerde ya da duruşmadan sonra verilen "tutanağın düzeltilmesi talepli" dilekçede.
Ne yapmalısınız? Beyanınızın yanlış yazıldığını fark ederseniz bunu mümkünse duruşma sırasında, tutanak tamamlanmadan hâkime bildirin; sonradan fark ederseniz vakit kaybetmeden dilekçe verin. Feragat, kabul, sulh gibi önemli beyanlar size okunup imzanız alınır; imzalamadan önce dikkatle dinleyin.
Kısaca: Mahkemenin, talep üzerine bir tarafı sonraki duruşmalara katılma zorunluluğundan bağışlamasıdır. Ceza yargılamasında sanığın talebiyle de verilebilir.
Kısaca: İstinaf veya temyiz incelemesinin dosya üzerinden değil, taraflar ve vekilleri duruşmaya çağrılarak yapılmasıdır. İstinafta bölge adliye mahkemesi, delil toplanması veya yeniden değerlendirme gerekiyorsa duruşma açar. Yargıtay'da ise duruşma, kanunda sayılan bazı davalarda tarafın talebi üzerine yapılır.
Nerede görürsünüz? Bölge adliye mahkemesinden gelen davetiyede; kanun yolu dilekçesinde "duruşmalı inceleme talep ediyoruz" ifadesinde; Yargıtay kararında "duruşmalı olarak incelendi" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Duruşma isteğinizi kanun yolu dilekçenizde açıkça belirtin; isteğin kabulü kanuni şartlara ve mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. Davetiye gelirse belirtilen gün ve saatte hazır bulunun.
Kısaca: Talik, "erteleme" demektir. Mahkeme; tanığın gelmemesi, bilirkişi raporunun beklenmesi veya bir tarafın haklı mazereti gibi sebeplerle o gün yargılamayı bitiremezse duruşmayı ileri bir güne erteler. Dosyanın işlemden kaldırılmasından farklıdır: ertelemede dava kaldığı yerden devam eder.
Nerede görürsünüz? Duruşma zaptının son kısmında "duruşmanın … tarihine saat …'a talikine" veya "ertelenmesine"; UYAP'ta yeni duruşma tarihiyle.
Ne yapmalısınız? Duruşma ertelendiyse yeni tarihi ve ara kararda size verilen işleri (gider yatırma, belge sunma, tanık getirme gibi) zabıttan veya UYAP'tan öğrenin. Siz erteleme istiyorsanız mazeretinizi belgesiyle ve duruşmadan önce dilekçeyle bildirin; mahkeme mazereti yeterli görmeyebilir.
Kısaca: Ceza yargılamasında şikâyetten vazgeçme, zamanaşımı, sanığın ölümü gibi nedenlerle davanın esasa girilmeden sona erdirilmesidir. Hukuk davalarında ise konusu kalmayan davalar için "karar verilmesine yer olmadığına" ifadesi kullanılır.
Nerede görürsünüz? Ceza kararlarında "…davanın düşmesine" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Düşme kararı sanığın suçlu olduğu anlamına gelmez. Karara karşı kanun yolu kararın sonunda yazılır.
Kısaca: Bölge adliye mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin kararını sonuç olarak doğru bulduğu, ancak yeniden yargılama gerektirmeyen bir hukuki hatayı (ör. faiz başlangıcı, vekâlet ücreti, gerekçe veya ceza hesabındaki bir yanlışlık) kendisinin düzelttiği karardır. Başvuru esastan reddedilir; hüküm düzeltilmiş hâliyle geçerli olur.
Nerede görürsünüz? Bölge adliye mahkemesi kararında "…hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine" ya da "düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesine" şeklinde.
Ne yapmalısınız? Kararın hangi kısmının düzeltildiğini dikkatle okuyun; düzeltme lehinize de aleyhinize de olabilir. Bu karara karşı temyiz yolunun açık olup olmadığı ve süresi kararın sonunda yazılıdır.
Kısaca: Noterin, tarafların beyanlarını dinleyip işlemi bizzat kaleme alarak düzenlediği belgedir. Yalnızca imzanın onaylandığı "onaylama şeklindeki" belgeden farklıdır. Taşınmaz satış vaadi, ölünceye kadar bakma, miras sözleşmesi gibi bazı işlemler ancak bu şekilde geçerli olur. Resmî senet sahteliği ispat edilene kadar kesin delildir.
Ne yapmalısınız? Noterde imzalamadan önce metnin tamamını okuyun ve anlamadığınız yeri sorun; noter de metni size okumakla yükümlüdür. Para borcu ikrarı içeren düzenleme şeklindeki senetler ilam niteliğinde sayıldığından, borçlu iseniz imzanın sonuçlarını iyi değerlendirin.
Bu sözlük genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve kurallar değişebilir; dosyanıza özgü süreyi karar veya tebligat metninden kontrol ediniz.
