Konya Barosu'na kayıtlı Av. Emre Aydoğan; aile, ceza, iş, miras ve gayrimenkul, icra ve iflas, idare, tüketici, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
AdresŞemsitebrizi Mh. Şerafettin Cd. Zengin Han No:52 Kat:2 Daire:208 Karatay/KONYA
Kısaca: Ulaşım, konaklama ve bunlara bağlı başka turistik hizmetlerden en az ikisinin birlikte, her şey dahil bir fiyatla satıldığı sözleşmedir; tur şirketleriyle yapılan yurt içi ve yurt dışı turlar örnektir. Tur düzenleyicisi, hizmetlerin sözleşmeye uygun verilmesinden tüketiciye karşı sorumludur.
Nerede görürsünüz? Tur sözleşmesinde ve ön bilgilendirme formunda; tur iptali veya program değişikliği bildirimlerinde; tüketici başvurularında.
Ne yapmalısınız? Sözleşmeyi, programı ve iptal koşullarını yazılı olarak alın. Tur başlamadan fiyat veya önemli şartlar aleyhinize değiştirilirse sözleşmeden dönme hakkınız doğabilir. Hizmetler vaat edildiği gibi değilse bunu tur sırasında bildirip belgeleyin; bedel indirimi veya tazminat isteyebilirsiniz.
Kısaca: İcra takibinde haczedilen ya da rehin verilen malın satılması ve elde edilen paradan alacaklılara ödeme yapılmasıdır. Haciz yoluyla takipte alacaklının malın satılmasını süresi içinde istemesi gerekir; aksi hâlde haciz düşebilir.
Ne yapmalısınız? Hacizli malın satış talebi süresi kanunda belirlenmiştir; bu süre geçerse haciz kendiliğinden düşebilir. Borçluysanız satış sürecinin hangi aşamada olduğunu UYAP'tan izleyin; satıştan önce ödeme veya taksit imkânlarını değerlendirin.
Kısaca: Davalı sıfatıdır: davacının istediği haktan sorumlu olan ve bu nedenle davanın kendisine karşı açılması gereken kişi veya kurum. Ölmüş bir kişiye karşı dava açılamaz; dava onun mirasçılarına karşı açılır.
Nerede görürsünüz? Kararlarda ve cevap dilekçelerinde: "Davalı şirkete pasif husumet düşmeyeceğinden", "davanın pasif husumet yokluğundan reddine", "husumetin işlemi tesis eden idareye yöneltilmesi gerekir".
Ne yapmalısınız? Dava açmadan önce sorumlu kişiyi doğru belirleyin: işçilik alacağında işveren, idari işlemde işlemi yapan idare, ölen kişinin borcunda mirasçılar gibi. Size karşı açılan bir davada sorumlu kişi siz değilseniz bunu cevap dilekçenizde belirtin.
Kısaca: Her mirasçı, sözleşme veya kanun engel olmadıkça mirasın paylaşılmasını her zaman isteyebilir. Mirasçılar anlaşamazsa terekedeki mallar mahkeme kararıyla aynen bölünür veya satılarak bedeli paylaştırılır. Uygulamada tek tek mallar için "ortaklığın giderilmesi" davası da açılır.
Nerede görürsünüz? Sulh hukuk mahkemesindeki "mirasın paylaşılması" veya "ortaklığın giderilmesi" davasının dilekçe ve kararında; satış memurluğu ilanlarında.
Ne yapmalısınız? Önce mirasçılık belgesi alın; davada bütün mirasçıların yer alması zorunludur. Taşınır ve taşınmazların ortaklığının giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Sağlıkta yapılan kazandırmalar varsa denkleştirme talebinizi de ileri sürün.
Dayanak: TMK m.642; HMK m.4/1-b; 6325 s. K. m.18/B
Kısaca: Bir malın birden çok kişiye, her birinin payı belli olacak şekilde (ör. 1/2, 1/4) ait olmasıdır. Halk arasında "hisseli tapu" denir. Her paydaş kendi payını satabilir veya rehnedebilir; ancak malın tamamı üzerindeki tasarruflar için kural olarak oybirliği gerekir.
Nerede görürsünüz? Tapu kaydında malik adlarının yanında pay oranlarıyla; ortaklığın giderilmesi dava dosyalarında.
Ne yapmalısınız? Kendi payınızı devredebilirsiniz; ancak paylı mülkiyette diğer paydaşların önalım (şufa) hakkı olabilir. Paydaşlar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi istenebilir. Malı tek başına kullanan paydaşa karşı belirli şartlarla ecrimisil talep edilebilir.
Kısaca: Eşlerden birinin diğerine ağır fiziksel şiddet uygulaması, eziyet etmesi ya da onurunu ağır biçimde kıracak davranışlarda bulunmasıdır. Kanunda hayata kast ile birlikte özel boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir; ispatlanırsa ayrıca evliliğin temelden sarsıldığını göstermeye gerek kalmaz.
Nerede görürsünüz? Boşanma dava dilekçesinde "TMK 162 uyarınca pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebiyle boşanma" talebiyle; darp raporu ve şikâyet evrakı ekleriyle.
Ne yapmalısınız? Dava hakkı, sebebi öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl içinde kullanılmalıdır; affeden eşin bu sebeple dava hakkı yoktur. Süre geçmişse aynı olaylar genel boşanma sebebi içinde ileri sürülebilir. Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı isteyebilirsiniz.
Kısaca: Hasarın onarım maliyeti aracın değerine yaklaştığı veya güvenli biçimde onarılamadığı için sigorta şirketince "tam hasar" (ağır hasar) kabul edilen araçtır. Bu durumda sigorta, aracın hasar tarihindeki piyasa değerini esas alarak ödeme yapar; hurda değeri (sovtaj) hesapta dikkate alınır ve araç kayıtlarına ağır hasar bilgisi işlenir.
Nerede görürsünüz? Sigorta şirketinin hasar dosyasında "pert total" veya "tam hasar" ifadesiyle; araç hasar kaydı sorgulamasında; ruhsat ve trafik kayıtlarında.
Ne yapmalısınız? Sigortanın belirlediği piyasa değerine katılmıyorsanız itiraz edebilir, Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurabilirsiniz. İkinci el araç alırken e-Devlet veya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden hasar kaydını mutlaka kontrol edin.
Kısaca: Değeri belli davalarda karar ve ilam harcının dava açılırken ödenen kısmıdır; kural olarak nispi harcın dörtte biri peşin alınır. Kalan kısım karar aşamasında hesaplanır ve kural olarak davayı kaybeden taraftan alınır.
Nerede görürsünüz? Tahsilat makbuzunda "peşin harç" kalemi olarak; kararda "peşin alınan harcın mahsubu ile" ve "eksik harç" ifadeleriyle.
Ne yapmalısınız? Dava açarken peşin harcı başvurma harcıyla birlikte yatırın. Talebinizi artırdığınızda (ıslah veya kısmi davada talep artırımı) artan kısım için de harç tamamlanır. Eksik harç için mahkemenin verdiği süreye uyun; aksi hâlde dava ilerlemeyebilir.
Kısaca: Mükellefin, eksik veya hiç beyan etmediği vergiyi, vergi idaresi durumu öğrenmeden ya da inceleme başlamadan kendiliğinden bildirmesi hâlinde vergi ziyaı cezası kesilmemesidir. Bunun için kanundaki süre içinde beyanda bulunulması ve verginin pişmanlık zammıyla birlikte ödenmesi gerekir.
Nerede görürsünüz? Beyannamelerde "pişmanlıkla" verilen beyanname olarak; vergi dairesi tahakkuk fişinde "pişmanlık zammı" satırında.
Ne yapmalısınız? Bir hata fark ettiyseniz inceleme veya ihbar olmadan vergi dairesine dilekçeyle bildirin. Bildirimden itibaren 15 gün içinde beyannameyi verip vergiyi pişmanlık zammıyla ödemeniz gerekir; aksi hâlde pişmanlıktan yararlanamazsınız.
Kısaca: Düzenleyenin (keşidecinin), bir başkasına (muhataba) belli bir parayı belli bir kişiye veya emrine ödemesini emrettiği kambiyo senedidir. Bonodan farkı üç taraflı olmasıdır; muhatap poliçeyi kabul ederse asıl borçlu hâline gelir. Günlük hayatta bono ve çek kadar sık kullanılmaz.
Nerede görürsünüz? Ticari ilişkilerde ve dış ticarette; kambiyo senetlerine dayalı icra takiplerinde takip dayanağı olarak; ödeme emrinde "poliçe" ibaresiyle.
Ne yapmalısınız? Poliçeye dayalı takipte süreler kısadır: borca veya imzaya itiraz, tebliğden itibaren 5 gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır. Senette kanunda sayılan zorunlu unsurlardan biri eksikse belge poliçe sayılmayabilir; bunu da itirazınızda ileri sürebilirsiniz.
Kısaca: Bono veya poliçe vadesinde ödenmediğinde, hamilin bu durumu noter aracılığıyla resmî olarak belgelemesidir. Protesto, senet üzerinde imzası bulunan cirantalara başvurma hakkının korunması için önemlidir. Bonoyu düzenleyen asıl borçluya karşı takip için protesto şart değildir.
Nerede görürsünüz? Noterden gelen "protesto" başlıklı belgede; bankacılık ve kredi kayıtlarında "protestolu senet" olarak.
Ne yapmalısınız? Protesto aldıysanız senedin size ait olup olmadığını, tutarı ve vadeyi kontrol edin. Protestolu senet kayıtları kredi notunu etkileyebilir; ödeme yaptıysanız kaydın düzeltilmesi için belgelerinizi saklayın. Yakında icra takibi gelebileceğini dikkate alın.
Kısaca: Anlaşmalı boşanmada eşlerin boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında vardıkları uzlaşmayı yazdıkları belgedir. Hâkim onaylarsa kararın parçası olur ve karar gibi uygulanır.
Ne yapmalısınız? Protokolde velayetin kime verileceği, kişisel ilişki günleri, nafaka miktarı ve başlangıcı, ev eşyası ve ziynetlerin durumu, karşılıklı tazminat ve mal rejimi talepleri açıkça yazılmalıdır. "Karşılıklı hiçbir talebimiz yoktur" gibi genel ifadeler sonradan talep hakkınızı etkileyebileceğinden ne anlama geldiğini bilerek imzalayın.
Bu sözlük genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve kurallar değişebilir; dosyanıza özgü süreyi karar veya tebligat metninden kontrol ediniz.
