Konya Barosu'na kayıtlı Av. Emre Aydoğan; aile, ceza, iş, miras ve gayrimenkul, icra ve iflas, idare, tüketici, ticaret ve yabancılar hukuku alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermektedir.
AdresŞemsitebrizi Mh. Şerafettin Cd. Zengin Han No:52 Kat:2 Daire:208 Karatay/KONYA
Kısaca: Kanunun belirli kişiler arasında öngördüğü geçim yardımıdır. Aile hukukunda dört türü vardır: dava sürerken ödenen tedbir nafakası, boşanmadan sonra eşe ödenen yoksulluk nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası ve yakın akrabalar arasındaki yardım nafakası.
Nerede görürsünüz? Aile mahkemesi kararlarının hüküm kısmında "aylık … TL nafakanın … tarihinden itibaren davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde; nafaka için açılan icra dosyasında.
Ne yapmalısınız? Nafaka kararı kesinleşmeden de icraya konabilir. Ödenmeyen nafaka için icra takibi yapılabilir; ayrıca nafaka kararına uymayan hakkında tazyik hapsi istenebilir. Koşullar değişirse nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir. Yoksulluk nafakası için Anayasa Mahkemesi kararı sonrası yeni düzenleme beklenmektedir.
Kısaca: Mahkemenin hükmettiği tedbir, iştirak, yoksulluk veya yardım nafakası ödenmediğinde, ilam veya tedbir kararına dayanarak icra takibi başlatılmasıdır. Nafaka kararları kesinleşme beklenmeden icraya konulabilir. Birikmiş nafaka toplu olarak, ileriki aylar ise her ay işleyecek şekilde takibe konabilir.
Nerede görürsünüz? İcra dairesinin borçluya gönderdiği icra emrinde; maaş haczi müzekkeresinde; icra ceza mahkemesindeki tazyik hapsi şikâyetinde.
Ne yapmalısınız? Nafaka kararının onaylı örneğiyle icra dairesine başvurun. İcra emri tebliğinden sonra borçlu yedi gün içinde ödemezse haciz yoluna gidilir. Nafaka kararına uymayan borçlu hakkında icra ceza mahkemesine şikâyet ederek üç aya kadar tazyik hapsi istenebilir.
Kısaca: Daha önce hükmedilen nafakanın, alacaklının ihtiyaçlarının artması, enflasyon veya yükümlünün gelirinin yükselmesi gibi sebeplerle yükseltilmesi için açılan davadır. Aynı esaslarla yükümlü de nafakanın azaltılmasını isteyebilir.
Nerede görürsünüz? Aile mahkemesinden gelen dava dilekçesinde; kararda "nafakanın dava tarihinden itibaren aylık … TL'ye artırılmasına" şeklinde; bazen "her yıl ÜFE/TÜFE oranında artırılmasına" ibaresiyle.
Ne yapmalısınız? Artış talebiniz için gelir ve gider değişimini gösteren belgeler toplayın (okul giderleri, sağlık giderleri, maaş bordroları). Artış kural olarak dava tarihinden itibaren geçerli olur, bu nedenle gecikmeden dava açmak yararlıdır. Mahkeme gelecek yıllar için endeksli artış da belirleyebilir.
Kısaca: Aile hukukundan doğan nafaka kararına dayanılarak başlatılan icra takibinde borçlunun nafakayı ödememesi hâlinde, alacaklının şikâyetiyle icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik (zorlama) hapsine karar verilmesidir. Bu bir suç cezası değil, ödemeye zorlama aracıdır; borçlu nafaka borcunu öderse tahliye edilir.
Nerede görürsünüz? İcra ceza mahkemesinden gelen davetiyede ve kararda "İİK 344 uyarınca nafaka kararına uymama" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Önce nafaka ilamıyla icra takibi başlatılmalıdır. Şikâyet, ödenmemenin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Borçluysanız ve ödeme gücünüz değiştiyse aile mahkemesinde nafakanın azaltılması veya kaldırılması davası açabilirsiniz; dava açmak ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Kısaca: Yoksulluk nafakası alacaklı eşin yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır.
Nerede görürsünüz? Nafaka yükümlüsünün açtığı davanın dilekçesinde; kararda "davalı yararına hükmedilen nafakanın dava tarihinden itibaren kaldırılmasına" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Nafaka kendiliğinden kalkmadıysa, ödemeyi kendi başınıza kesmeyin; icra takibiyle karşılaşabilirsiniz. Kaldırma sebebini gösteren delilleri (evlilik kaydı, iş yeri kaydı, birlikte yaşama tanıkları vb.) toplayarak aile mahkemesinde dava açın. İştirak nafakası için ölçüt çocuğun ihtiyacıdır.
Kısaca: Evlilik içinde veya evliliğin sona ermesinden sonraki belirli süre içinde doğan çocuğun babası kanunen koca sayılır. Bu karinenin çürütülmesi için açılan davaya bugün "soybağının reddi davası" denir; eski adı "nesebin reddi"dir.
Nerede görürsünüz? Aile mahkemesi dava dilekçesinde ve kararında "davalı küçük ile davacı arasındaki soybağının reddine" ifadesiyle; nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin yazılarda.
Ne yapmalısınız? Bu dava kanunda sayılan kişilerce ve kısa hak düşürücü süreler içinde açılabilir; sürelerin bir kısmı Anayasa Mahkemesi kararlarıyla değiştiği için durumunuzu gecikmeden değerlendirin. Davada çocuğa genellikle kayyım atanır ve DNA incelemesi yapılır.
Kısaca: Nişanlanma evlenme dışında bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine ve ailelerine verdikleri, alışılmışın dışındaki hediyeler geri istenebilir. Altın, takı, değerli eşya bu kapsamda değerlendirilir; ufak ve olağan hediyeler geri istenmez. Nişan ölümle sona ermişse hediyeler geri istenemez.
Nerede görürsünüz? Aile mahkemesindeki dava dilekçesinde "nişanda takılan altın ve hediyelerin aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsili" talebiyle.
Ne yapmalısınız? Hediye aynen geri verilemezse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre değeri istenir. Hediyelerin listesini, fotoğraf ve video kayıtlarını ve tanıkları hazırlayın. Dava hakkı, nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Kısaca: Nişanlanma, evlenme vaadiyle kurulur; ancak nişanlılardan biri evlenmeye zorlanamaz. Nişan haklı bir sebep olmadan bozulursa, bozan veya bozulmasına kusuruyla sebep olan taraftan evlenme amacıyla yapılan giderler için maddi tazminat, kişilik hakları zedelenen için de manevi tazminat istenebilir.
Nerede görürsünüz? Aile mahkemesine açılan "nişanın bozulması nedeniyle maddi ve manevi tazminat" davasının dilekçe ve kararında.
Ne yapmalısınız? Nişandan doğan bütün dava hakları, nişanın sona ermesinden itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrar; gecikmeyin. Düğün, ev hazırlığı gibi giderlerinizin faturalarını ve nişanın kimin kusuruyla bozulduğunu gösteren delilleri saklayın.
Kısaca: Para ile ölçülebilen davalarda dava değeri veya hükmedilen miktar üzerinden belirli bir oranda (binde olarak) hesaplanan harçtır. Alacak, tazminat ve tapu iptal davaları bu tür harca tabidir. Oranlar Harçlar Kanunu tarifesinde yer alır ve güncellenebilir.
Nerede görürsünüz? Tahsilat makbuzunda ve kararın hüküm fıkrasında "nispi karar ve ilam harcı" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Dava açarken nispi harcın dörtte birini peşin yatırırsınız; kalanı karar aşamasında hesaplanır. Talebinizi artırırsanız artan kısım üzerinden harç tamamlanır. Ödeme gücünüz yoksa adli yardım isteyebilirsiniz.
Kısaca: Dolandırıcılığın kanunda sayılan özel yollarla işlenmesidir; örneğin bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtma, dini inanç ve duyguların istismarı. Cezası basit dolandırıcılığa göre çok daha ağırdır.
Nerede görürsünüz? Mahkemeden gelen iddianame ve davetiyede; kararda "TCK 158/1-f" (bilişim sistemleri, banka) gibi atıflarla.
Ne yapmalısınız? Banka hesabınızı, kartınızı veya şifrelerinizi kimseye kullandırmayın. Yalnızca hesap, kart veya erişim bilgisi vermekle sınırlı fiiller için 2026'da yapılan değişiklikle cezada indirim öngörülmüştür; durumunuzun buna uyup uymadığını müdafinizle değerlendirin. Zararın giderilmesi etkin pişmanlık nedeniyle de indirim sağlayabilir.
Kısaca: İhtarnamenin noter tarafından tebliğ edilmesidir. Noter, ihtarnamenin içeriğini ve karşı tarafa hangi tarihte tebliğ edildiğini resmî olarak belgeler; bu nedenle mahkemede güçlü bir delildir.
Nerede görürsünüz? Size PTT veya elektronik yolla gelen noter zarfında "…Noterliği" başlığı ve yevmiye numarasıyla; dava dosyalarında "…Noterliğinin … yevmiye no.lu ihtarnamesi" olarak.
Ne yapmalısınız? Tebliğ tarihini not edin; ihtarnamedeki süre o tarihten başlar. Ücret, sayfa sayısına göre noterlik tarifesine bağlıdır ve her yıl güncellenir. Göndereceğiniz ihtarnamede talebinizi, süreyi ve sonucunu açık yazın.
Kısaca: Noterin, bir belgedeki imzanın ilgili kişiye ait olduğunu (imza onayı) veya bir belge örneğinin aslına uygun olduğunu onaylamasıdır. Noterin baştan hazırladığı "düzenleme şeklindeki" işlemden farklıdır; imza onayında noter belgenin içeriğinden sorumlu değildir.
Nerede görürsünüz? Belgenin altında noterin mühür, imza ve yevmiye numarasıyla; "imza onayı" veya "aslı gibidir" şerhinde.
Ne yapmalısınız? Kimliğinizle notere başvurun ve imzalamadan önce metni dikkatle okuyun. Bazı işlemler (ör. taşınmaz satış vaadi) yalnızca düzenleme şeklinde yapılırsa geçerlidir; hangi şeklin gerektiğini notere sorun. Noter ücretleri tarifeyle belirlenir.
Kısaca: Adliyelerde mesai saatleri dışında, hafta sonu ve resmî tatillerde ve adli tatilde acil işlere bakmak üzere görevlendirilen mahkeme, hâkimlik veya savcılıktır. Gözaltı ve tutuklama işlemleri, koruma kararları ve bazı acil tedbirler bunlar arasındadır.
Nerede görürsünüz? Adliye girişindeki nöbet çizelgesinde; kararlarda "nöbetçi sulh ceza hâkimliği" veya "nöbetçi hukuk mahkemesi" ifadesiyle.
Ne yapmalısınız? Mesai dışında acil bir durumunuz varsa (ör. aile içi şiddete karşı koruma kararı ya da bir yakınınızın gözaltına alınması) adliyedeki nöbetçi Cumhuriyet savcılığına veya nöbetçi hâkimliğe başvurabilirsiniz. Bazı başvurular kolluk aracılığıyla da yapılabilir.
Kısaca: Nüfus kaydındaki ad, soyadı, doğum yeri, ana-baba adı, cinsiyet gibi bilgilerin gerçeğe uygun hâle getirilmesidir. Kural olarak kesinleşmiş mahkeme kararı olmadıkça nüfus kayıtları düzeltilemez; yalnızca tescil sırasında yapılan bariz yazım hataları nüfus müdürlüğünce düzeltilebilir.
Nerede görürsünüz? Asliye hukuk mahkemesindeki "nüfus kaydının düzeltilmesi" davasının dilekçe ve kararında; nüfus kayıt örneğindeki açıklama hanesinde.
Ne yapmalısınız? Dava, yerleşim yerinizdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır ve nüfus müdürlüğü davaya katılır. Kaydın yanlış olduğunu gösteren belgeleri (eski kayıtlar, okul ve askerlik belgeleri, tanıklar) hazırlayın. Önce nüfus müdürlüğüne gidip hatanın idari yolla düzeltilip düzeltilemeyeceğini sorabilirsiniz.
Bu sözlük genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez. Süreler, tutarlar ve kurallar değişebilir; dosyanıza özgü süreyi karar veya tebligat metninden kontrol ediniz.
