Miras Kalan Tarla Nasıl Paylaşılır? Ehil Mirasçı, Bir Yıl Kuralı ve 2026 Değişiklikleri

Konya'da hemen her ailenin köyünde ya da kasabasında bir tarlası vardır. Anne veya baba vefat ettiğinde en çok tartışılan konu da çoğu zaman bu tarla olur: Kardeşler araziyi bölüp herkes kendi payını mı alacak, biri işleyip diğerlerine para mı ödeyecek, yoksa satılıp bedeli mi paylaşılacak? Tarım arazileri, ev ve arsadan farklı kurallara tabidir. Bu yazıda miras kalan tarlanın nasıl paylaşılacağını, bir yıllık süreyi, anlaşma olmazsa açılacak davayı ve 2026'da yürürlüğe giren değişiklikleri güncel mevzuat ve Yargıtay kararları ışığında sade bir dille anlatıyoruz.

Kısaca:

• Miras kalan tarım arazisi kanundaki büyüklüklerin altına bölünemez ve hisselendirilemez; esas olan arazinin bir mirasçıya veya birlikte belirlenen kişilere devridir (5403 s. Kanun m.8, 8/B).
• Mirasçılar ölümden itibaren bir yıl içinde anlaşırsa devir işlemleri harç ve damga vergisinden muaftır.
• Anlaşma olmazsa her mirasçı sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir; arazi önce tarımı yapabilecek ehil mirasçıya verilir, o da diğerlerinin payını öder.
• Mirasçıların davayı kabul ederek tarlayı bölüştürmesi güvenli bir yol değildir; Yargıtay bu yasakları kamu düzenine ilişkin sayıyor.
• 2026'da 7584 sayılı Kanun bu miras kurallarını değiştirmedi; 7589 sayılı Kanunla ise yalnızca mirasçılara ait taşınmazlarda ilk açık artırmanın mirasçılar arasında yapılması kuralı geldi.

Kendi aile durumunuza göre miras paylarını hesaplamak, mirası reddetmek için son günü öğrenmek ve tarla için adım adım yol haritası görmek isterseniz Miras Payı Hesaplama ve Miras Kalan Tarla Rehberi sayfamızı kullanabilirsiniz.

İçindekiler

1. Tarla neden ev ve arsadan farklı?
2. Tarla bölünebilir mi, hisseli tapu alınabilir mi?
3. Bir yıllık süre neden önemli?
4. Mirasçılar anlaşırsa ne yapılır?
5. Anlaşma olmazsa: ehil mirasçıya devir davası
6. Ölüm 2014'ten önceyse
7. 2026'da neler değişti?
8. Yargıtay kararları
9. Sık sorulan sorular

1. Tarla neden ev ve arsadan farklı?

Miras bırakan vefat ettiğinde mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur; paylaşma yapılana kadar mallar üzerinde birlikte tasarruf ederler (TMK m.640). Ev, arsa veya dükkân söz konusu olduğunda anlaşamayan mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi davası açar; mahkeme malı mümkünse aynen bölüştürür, değilse satışına karar verir (TMK m.642).

Tarım arazilerinde ise 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu devreye girer. Kanunun amacı, kuşaktan kuşağa bölünerek küçülen ve işlenemez hâle gelen tarlaların önüne geçmektir. Bu nedenle tarlalarda "herkese bir parça" mantığı yerine arazinin bütün olarak devri esas alınmıştır.

2. Tarla bölünebilir mi, hisseli tapu alınabilir mi?

Kanuna göre tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez, pay ve paydaş sayısı artırılamaz (m.8). Kanunda yer alan alt sınırlar şöyledir:

• Mutlak, marjinal ve özel ürün arazileri (tarla): 20 dekar
• Dikili tarım arazileri (bağ, bahçe, meyvelik): 5 dekar
• Örtü altı tarım arazileri (sera): 3 dekar

Bunlar kanundaki en düşük değerlerdir; Bakanlık bu büyüklükleri artırabilir. Bunun yanında her il ve ilçe için ailenin geçimini sağlayacak "yeter gelirli" arazi büyüklükleri de belirlenmiştir ve araziler bu büyüklüklerin altında da bölünemez (m.8/A). Örneğin Kanuna ekli listeye göre Karatay için kuru tarımda bu büyüklük 175 dekar, sulu tarımda 60 dekardır. Konya'nın 31 ilçesinin tamamına ait değerleri rehber sayfamızdaki tabloda bulabilirsiniz.

Ayrıca tarım arazilerinde pay devri, taksim, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi ve paylı mülkiyet olarak intikal gibi işlemler Tarım ve Orman Bakanlığının iznine bağlıdır (m.8/B). Bu yüzden tapuya gidip "üç kardeş eşit hisseyle geçirelim" demek çoğu durumda sonuç vermez; işlem öncesinde İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüyle görüşmek gerekir.

3. Bir yıllık süre neden önemli?

Mirasa konu tarım arazilerinde mülkiyetin devri esastır. Mirasçılar anlaşırsa devir işlemlerinin mirasın açılmasından, yani ölüm tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanması gerekir (m.8/B). Bu süre içindeki anlaşmalarda devir işlemleri harç ve damga vergisinden muaftır (m.8/I).

Bir yıl içinde devir yapılmaz ve dava da açılmazsa durumu öğrenen kamu kurumları Bakanlığa bildirimde bulunur. Bakanlık mirasçılara üç ay süre verir; bu süre sonunda da devir olmamışsa sulh hukuk mahkemesinde kendisi dava açabilir (m.8/Ç). Kısacası tarlanın akıbetini yıllarca belirsiz bırakmak hem masraf hem de dışarıdan gelecek bir dava riski doğurur.

4. Mirasçılar anlaşırsa ne yapılır?

Mirasçılar tarlayı şu yollardan biriyle devredebilir (m.8/C):

• Bir mirasçıya; arazi yeter gelirli büyüklükleri karşılıyorsa birden fazla mirasçıya,
• Türk Medeni Kanununa göre kurulacak aile malları ortaklığına,
• Mirasçıların tamamının miras payı oranında ortak olduğu limited şirkete,
• Üçüncü kişilere.

Uygulamada en sık görülen yol, tarlayı işleyen mirasçının araziyi üzerine alması ve diğer kardeşlere paylarının karşılığını ödemesidir. Paylaşımın aile içinde huzursuzluk çıkarmaması için ödeme miktarı, ödeme zamanı ve tapu masraflarının kim tarafından karşılanacağı baştan yazılı olarak belirlenmelidir.

5. Anlaşma olmazsa: ehil mirasçıya devir davası

Mirasçılar anlaşamazsa her biri sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir (m.8/C). Mahkeme şu sırayı izler:

1. Arazi, kişisel yeteneği ve durumu itibarıyla tarımı yapabilecek ehil mirasçıya, piyasa değeri değil tarımsal gelir değeri üzerinden devredilir. Birden çok ehil mirasçı varsa öncelik, geçimini bu araziden sağlayanındır; böyle biri yoksa ehil mirasçılardan en yüksek bedeli teklif edene devredilir.
2. Ehil mirasçı yoksa arazi, mirasçılar arasından en yüksek bedeli teklif edene devredilir.
3. Devir isteyen mirasçı yoksa hâkim satışa karar verir ve bedel mirasçılara payları oranında dağıtılır.

Araziyi alan mirasçıya, diğer mirasçıların paylarını mahkeme veznesine yatırması için altı aya kadar, istenirse altı ay daha süre verilir; bedel yatırılmazsa ve başka istekli mirasçı da yoksa arazi açık artırmayla satılır (m.8/D). Mirasçıların veya Bakanlığın bu kapsamda sulh hukuk mahkemesinde açtığı davalar harçtan muaftır.

Bu düzenlemenin önemli bir güvencesi de vardır: Araziyi devralan mirasçı, devirden sonraki 20 yıl içinde arazinin değeri tarım dışı kullanım nedeniyle artarsa (örneğin imara açılırsa) aradaki farkı diğer mirasçılara payları oranında öder (m.8/C). Ehil olan tek mirasçının devir isteme hakkı da vasiyetle ortadan kaldırılamaz (m.8/F).

6. Ölüm 2014'ten önceyse

Bugünkü ehil mirasçı sistemi büyük ölçüde 15 Mayıs 2014'te yürürlüğe giren 6537 sayılı Kanunla kurulmuştur. Kanunun geçici 5. maddesine göre, o tarihte mirasçılar arasında henüz paylaşılmamış tarım arazilerinin devirleri ve devam eden paylaşım davaları önceki hükümlere tabidir. Yargıtay da 2007'de vefat eden bir kişinin paylaşılmamış arazisinde ehil mirasçıya devir talebini kabul etmemiş, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin kararı onamıştır. Bu nedenle ölüm tarihi, hangi yolun izleneceğini belirleyen ilk sorudur.

7. 2026'da neler değişti?

7584 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 20.06.2026): 5403 sayılı Kanunda değişiklik yaptı; ancak bu değişiklikler kooperatiflerin tarım arazisi edinimi, izinsiz amaç dışı kullanım cezaları ve izinsiz yapılara elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmemesiyle ilgilidir. Miras, ehil mirasçı, bir yıllık süre ve hisselendirme kuralları değişmedi. Bu kurallar en son 2020'de 7255 sayılı Kanunla bugünkü hâlini almıştı.

7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 31.07.2026): İcra ve İflas Kanununun 114. maddesine eklenen hükümle, tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilirse birinci açık artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılır. Bu usul bir defaya mahsus uygulanır. Böylece aile evinin veya arsanın öncelikle mirasçılardan birine kalabilmesinin yolu açılmıştır.

8. Yargıtay kararları

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2024/3589 E., 2025/1453 K., 13.03.2025: Mirasçılardan biri, tarım arazisinin bir bölümünün kendisine verilmesi için dava açmış, diğer mirasçılar davayı kabul etmiş ve tescil kararı kesinleşmişti. Tarım ve Orman Bakanlığının yargılamanın yenilenmesi talebini değerlendiren Daire; 5403 sayılı Kanundaki bölünme ve hisselendirme yasağının kamu düzenine ilişkin olduğunu, mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınacağını ve davayı kabul yoluyla tarlanın bölüştürülmesinin kanunu dolanmaya yönelik bir işlem olduğunu belirterek talebi reddeden kararı bozdu.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2024/3923 E., 2025/1784 K., 07.04.2025: Miras bırakanın 2014 değişikliğinden önce vefat ettiği ve arazilerin henüz paylaşılmadığı bir dosyada, geçici 5. madde uyarınca önceki hükümlerin uygulanacağını, davalının ehil mirasçı sıfatıyla devir isteyemeyeceğini kabul ederek ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin kararı onadı.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2026/2077 E., 2026/2339 K., 29.04.2026: Tarımsal arazinin ehil mirasçıya devri davasının özel kanunla sulh hukuk mahkemesinin görevine bırakıldığını ve bu davada bölge adliye mahkemesinin verdiği kararın kesin olduğunu, temyiz yolunun kapalı bulunduğunu belirtti.

Kararları karararama.yargitay.gov.tr adresinde "Detaylı Arama" bölümüne daire, esas ve karar numarasını girerek inceleyebilirsiniz.

9. Sık sorulan sorular

Tarlayı kardeşimle yarı yarıya bölüp ayrı tapu alabilir miyiz?
Arazi bölündükten sonra her parça kanundaki ve ilçeniz için belirlenmiş büyüklüklerin üzerinde kalıyorsa ve Bakanlık izni alınırsa mümkündür. Bu büyüklüklerin altına inen bölme yapılamaz.

Tarlayı ben işliyorum; kardeşlerim satmak istiyor. Ne olur?
Sulh hukuk mahkemesinde açılacak davada, şartları taşıyorsanız ehil mirasçı olarak arazinin size tarımsal gelir değeri üzerinden devrini isteyebilirsiniz. Bu durumda diğer mirasçıların payını mahkemenin vereceği süre içinde ödemeniz gerekir.

Babam vefat edeli bir yıldan fazla oldu. Artık anlaşamaz mıyız?
Anlaşabilirsiniz; bir yıl geçmesi anlaşmayı yasaklamaz. Ancak harç ve damga vergisi muafiyeti bir yıl içindeki anlaşmalar için geçerlidir ve Bakanlığın süreci başlatma ihtimali doğar.

Babamın borçları vardı. Tarla da borçlar için gider mi?
Mirası kabul eden mirasçılar miras bırakanın borçlarından sorumlu olur. Borçlar mal varlığını aşıyorsa mirası, ölümü öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesinde reddetmeniz gerekir (TMK m.606, 609). Son günü rehber sayfamızdaki araçla hesaplayabilirsiniz.

Kaynaklar

• 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu m.8, 8/A–8/K, geçici m.5 ve ekli (1) sayılı liste (mevzuat.gov.tr)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.495–506, 598, 605–609, 640, 642 (mevzuat.gov.tr)
• 7584 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 20.06.2026)
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.114 (7589 sayılı Kanunla değişik, RG 31.07.2026) (mevzuat.gov.tr)
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B
• Yargıtay 7. HD, 2024/3589 E., 2025/1453 K., 13.03.2025; 2024/3923 E., 2025/1784 K., 07.04.2025; 2026/2077 E., 2026/2339 K., 29.04.2026 (karararama.yargitay.gov.tr)

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki değerlendirme yerine geçmez.